Schrijf je in op de nieuwsbrief & win € 25


*E-mailadres

Vragen en antwoorden over

  1. Brillenglazen
  2. Contactlenzen
  3. Microscopen
  4. Ogen
  5. Optische instrumenten
  6. Sterrenkijkers
  7. Verrekijkers
  8. Weer

 

 


Aan welke eisen moet uw zicht voldoen om veilig auto te rijden?

Als u een auto of een ander voertuig bestuurt, moeten uw ogen voldoen aan een aantal voorwaarden om alle omringende informatie goed te kunnen verwerken. Om veilig met de auto te kunnen rijden, zijn de volgende voorwaarden noodzakelijk:

 

  • Helder zicht: dit heeft te maken met de mogelijkheid om verkeerslichten, wegversperringen en andere verkeersdeelnemers op behoorlijke afstand duidelijk en zo vroeg mogelijk waar te nemen.

 

  • Zijwaartse waarneming: de capaciteit van uw ogen om voorwerpen van opzij goed waar te kunnen nemen terwijl u recht vooruit kijkt.
  • Diepte zien: de mogelijkheid om de afstand tussen u en uw medeweggebruikers en de snelheid van het u omringende verkeer goed in te kunnen schatten.
  • Goed zien in het donker: de mogelijkheid om bij schemer, donker of slechte weersomstandigheden voorwerpen duidelijk waar te kunnen nemen.
  • Reageren op verblinding: verblinding door tegenliggers is hinderlijk en gevaarlijk. Daarom is een snel herstel van uw ogen belangrijk.
  • Coördinatie van beide ogen: de mogelijkheid om beide ogen tegelijkertijd op hetzelfde punt te fixeren en tegemoetkomend verkeer te onderscheiden.
  • Accommodatievermogen van uw ogen: het snel kunnen omschakelen van uw ogen van dichtbij naar veraf en weer terug.
  • Waarneming van kleuren: de capaciteit van uw ogen om kleuren goed en onderscheidend waar te nemen in het verkeer.

 

 

 

Bij wie kan cataract optreden?

Cataract komt in het algemeen het meest voor bij mensen ouder dan 55 jaar. Toch kan deze aandoening ook optreden bij jongeren en zelfs bij pasgeborenen.

 

 

 

De basis van GPS: afstandsmeting met satellieten

Het GPS systeem bestaat - naast de GPS ontvanger - uit 24 satellieten die in een nauwkeurig gecontroleerde baan twee keer per dag om de aarde draaien. Deze verzameling satellieten wordt ook wel het ruimtesegment genoemd.

Om die satellieten in hun nauwkeurige baan rond de aarde te houden, zijn op de aarde een aantal grondstations ingericht. Deze worden samen het aardesegment genoemd.

Van de 24 GPS-satellieten zijn er steeds 21 actief, de andere zijn reserve-satellieten die onmiddellijk ingezet kunnen worden wanneer er iets mis is met één van de actieve satellieten.

De banen van de satellieten zijn zo gekozen dat er op een willekeurige plek op de aardbol altijd minstens vijf boven de horizon zijn, zodat je GPS ontvanger ze kan zien.

 

 

De kostprijs van contactlenzen vergeleken met een bril

Voor de prijs van een doorsnee bril kan je tegenwoordig méér dan een jaar lang contactlenzen dragen. Bespreek met je contactlensspecialist welk type lens en welke vervangfrequentie het beste voor je is.

 

 

 

Heeft bijziendheid invloed op mijn manier van leven?

Als u voor het eerst een bril of contactlenzen draagt om bijziendheid te corrigeren, kan het een paar dagen duren voordat u hieraan gewend bent. Hierna zult u niet meer merken dat u bijziend bent. Omdat u op alle afstanden goed en scherp kunt zien, wordt uw manier van leven eigenlijk comfortabeler. Mensen met een zeer sterke correctie kunnen echter in sommige gevallen beperkingen ondervinden in hun mogelijkheden.

 

 

 

Heeft verziendheid invloed op mijn manier van leven?

Als u voor het eerst een bril of contactlenzen gaat dragen, kan het enige dagen duren voordat u hieraan gewend bent. Na deze periode zult u ervaren dat comfortabel zien op alle afstanden een verrijking is van uw dagelijks leven.

 

 

 

Het ontstaan van de bril

Een wereld zonder bril valt bijna niet meer voor te stellen. De bril is voor veel mensen onmisbaar geworden. Al eeuwen lang zijn mensen bezig optische hulpmiddelen te ontwikkelen. Ze zijn in veel verschillende vormen en kleuren gemaakt en er worden nog steeds nieuwe, verbeterde brillen ontworpen.

Waarschijnlijk is het principe van de gebogen lens ontdekt door waarneming. Waterdruppels vormen namelijk natuurlijke lenzen. Als we een waterdruppel op een blad nauwkeurig bekijken zien we dat het oppervlak van het blad vergroot wordt. De Arabische wiskundige Aboe Ali al-Hazin al Haitham (965-1039) ontdekte de breking van licht in glas. Deze ontdekking zorgde ervoor dat het eerste optische hulpmiddel ontwikkeld kon worden: de leessteen. Dit is een halve bol van glas of kristal die op teksten en geschriften gelegd kon worden. Zo kon de tekst vergroot worden. De leessteen werd gemaakt van het lichtgekleurde glas beryl. Hier is ons woord 'bril' van afgeleid.

Tegen het eind van de 12e eeuw komt de Arabische kennis terecht in Venetië. Deze stad heeft dan al een goede reputatie op het gebied van glas. Zij wisten als enigen hoe je transparant glas moest maken. De Arabieren dachten nog dat de vergrotende werking van een glazen bol gevuld met water, kwam door het water. In Venetië ontdekte men dat de bolling van het glas de oorzaak was. 

De kunstmatige lens zelf werd uitgevonden. Deze uitvinding vond niet opzettelijk plaats maar door toeval, door steeds maar weer proberen en doordat de mens steeds meer kennis verwierf. We kunnen niet zeggen dat de lens door één mens is uitgevonden.

Pas in de 13e eeuw kwam de informatie over leesstenen terecht in Duitse kloosters. De Duitse monniken zagen hoe belangrijk deze ontdekking was en hielpen bij de ontwikkeling en verspreiding van de leessteen. Zo kwam de informatie ook bij de Engelse monnik Roger Bacon terecht. Hij maakte duidelijk dat dit hulpmiddel erg handig was voor mensen met zwakke ogen. Hij heeft dan ook een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van de bril.

Rond het jaar 1285 ontstond de eerste bril. De dominicaan Alessandro di Spina ontwierp een bril waarbij twee leesstenen in een houten vatting werden geplaatst. De ontwikkeling van de bril was toen niet meer te stoppen.

In de begintijd hadden brillen alleen nog maar positieve lenzen: glas dat door een bolling voorwerpen vergroot. Deze brillen zijn geschikt voor mensen die verziend zijn. Veraf zien zij scherp, dichtbij zien ze niet goed. Brillen die bijziendheid corrigeren, ontwikkelden zich pas in de 15e eeuw.

In het begin werden monturen gemaakt van hout, metaal, hoorn, been en leer. Ze bestaan slechts uit twee glazen en een neusbrug. Ze zijn onhandig in het gebruik: de eigenaar moet ze in de hand houden of klemt de bril op de neus. Ook maakt men in die tijd gebruik van banden om de bril op het hoofd te houden. Pas ruim 400 jaar na de ontdekking van de breking van licht in glas door de Arabieren, beginnen brillen een beetje te lijken op wat ze nu zijn, als Edward Scarlett rond 1730 de vaste zijpoten ontwerpt.

Eerst werden brillen alleen nog maar gedragen door monniken en geleerden. Dit was een voorrecht. Ook door de adel werden ze in die tijd veel gedragen. Het wordt zelfs een tijd mode. Maar in het begin van de 17e eeuw werd de goedkope draadbril met geslepen glazen ontworpen, zodat ook het gewone volk de kans kreeg om te beschikken over een bril. Het dragen van een bril is in onze moderne samenleving vanzelfsprekend. Niemand kijkt er nog van op. Toch was dit niet altijd zo vanzelfsprekend. Tot de 16e eeuw was een bril het teken van intelligentie en had iemand met een bril veel aanzien. Na 1500 veranderde dit omdat een bril de nadruk legde op een lichamelijk gebrek. Dit sprak niet iedereen aan. Tot in de 18e eeuw was het aan de Europese koningshuizen taboe een bril te dragen. De gewone bevolking trok zich niets aan van de opmerkelijke gedachte van koningshuizen over het dragen van een bril. Het volk maakte volop gebruik van de bril. Er werd vooral getint glas gebruikt. Kleuren als groen, geel en blauw kwamen veel voor. Men dacht dat op die manier het licht beter gefilterd werd en dat het daarom minder schadelijk was voor de ogen. Dit zijn dus eigenlijk de eerste zonnebrillen.

Zij waren niet de eersten met gekleurde brilglazen. Chinezen liepen eeuwen daarvoor al met getinte glazen voor hun ogen. De Chinezen dachten dat deze 'brillen' magische krachten bezaten. Deze 'brillen' hielpen niet tegen slecht zien.

Tot in de 19e eeuw bleef het een schande een bril te dragen in het bijzijn van een 'hoog' iemand.

Wie aan het eind van de 20e eeuw dichtbij of veraf niet helder kan zien, heeft niet alleen de mogelijkheid een bril te dragen. De lens kan nu ook óp het oog worden gedragen. Dit idee is waarschijnlijk al bedacht door Leonardo da Vinci. Ruim een eeuw geleden ontwikkelde Adolf Fick de eerste glazen contactlens. Inmiddels worden alleen nog maar contactlenzen van kunststof gemaakt.

 

 

 

Hoe beïnvloedt astigmatisme mijn manier van leven?

Om goed en scherp te kunnen zien, zult u moeten overgaan op een bril of contactlenzen als u daar nog geen gebruik van maakt. Dit is de enige verandering die nodig is om astigmatisme te corrigeren. Sterker nog, door een goede oogcorrectie zult u ervaren hoe comfortabel het is om weer goed en scherp te kunnen zien.

 

 

 

Hoe bepalen we de lichtsterkte?

De lichtsterkte is gelijk aan het kwadraat van de uittredepupil. B.v. 4² = 16.

 

 

 

Hoe bepalen we de uittredepupil?

Deze wordt bepaald door de objectieflensdiameter te delen door de vergroting. Dus bij een 10 X 40 kijker is dit 40 ÷ 10 = 4 mm. De diameter van de uittredepupil is een belangrijk criterium bij de keuze van de geschikte kijker. Bij daglicht is de 2,5 mm grote uittredepupil van de 8 X 20 kijker ruimschoots voldoende. In de schemering is de oogpupil echter veel groter. Dan zou bijvoorbeeld een 7 X 42 kijker met zijn 6 mm grote uittredepupil zinvoller zijn. Dit geldt ook wanneer de kijker niet rustig voor het oog kan worden gehouden. De oogpupil kan dan makkelijker binnen de 6 mm grote uittredepupil van de kijker worden gehouden en men verliest het object niet zo snel uit het oog.

 

 

 

Hoe lang kan je een contactlens bewaren nadat ze uit de verpakking is genomen?

Dit varieert naargelang het onderhoudsproduct dat je gebruikt. Raadpleeg de bijsluiter van het product voor meer details.

 

 

 

Hoe lang moet u de nachtlenzen 's nachts dragen?

Normaal is het voorzien dat u de lenzen elke nacht 6 tot 8 uur draagt. Langer mag ook.

Hoe lang zie je scherp zonder lenzen of bril overdag?

Overdag kunt u dan ten minste 16 uur scherp zien, dikwijls zelfs langer. Alles hangt af van de te corrigeren sterkte. We zien vaak mensen die de lenzen pas om de 2 nachten moeten dragen om 48 uur scherp te blijven zien! De sterkte neemt naar het eind van de dag maar heel geleidelijk af. Wordt het echt onvoldoende (bijvoorbeeld: u bent flink aan het stappen), dan kunt u de lenzen gewoon inzetten en nog blijven doorgaan en toch scherp zien.

Hoe lenzen inzetten?

Bereid je voor

 

Was je handen met een milde zeep, spoel ze af en droog ze met een pluisvrije handdoek.

Zorg ervoor dat de afvoer van de wastafel gesloten is vooraleer je de lenzen manipuleert.

Lenssterktes zijn meestal niet hetzelfde voor beide ogen, dus let erop dat je de juiste lens op elk oog zet.

Maak er een gewoonte van om altijd met hetzelfde oog (links of rechts naar keuze) te beginnen. Zo vermijd je verwarring.

Haal de lens voorzichtig uit de verpakking of de lenshouder. Gebruik geen pincet of andere voorwerpen.

Vermijd de lens met je nagels aan te raken. Dit kan de lens beschadigen.

 


Voor zachte lenzen:


1. Controleer de lens

Plaats de lens op de top van je wijsvinger en houdt ze tegen het licht. Verzeker je ervan dat ze schoon en stofvrij is en geen scheurtjes of beschadigingen heeft. Als de lens beschadigd is, zet ze dan niet in!

Verzeker je ervan dat de lens niet binnenstebuiten zit. Een lens die binnenstebuiten op het oog wordt gezet kan oncomfortabel aanvoelen en geeft geen scherp zicht.

Methode 1: plaats de lens op de top van je wijsvinger en kijk naar de vorm. Als de randen zich mooi naar binnen vouwen (de lens lijkt op een kommetje) zit ze juist. Als de randen naar buiten krullen (de lens lijkt op een bord) zit de lens binnenstebuiten en moet ze worden omgekeerd.

Methode 2: hou de lens tussen duim en wijsvinger. Buig de randen van de lens voorzichtig naar elkaar toe. Nijgen de randen naar elkaar, dan zit de lens goed. Indien de randen eerder van elkaar weg plooien, dan zit de lens binnenstebuiten.

 

2. Plaats de lens op het oog

Zet de lens op de top van je wijsvinger (als je linkshandig bent, is links eenvoudiger).

Zorg ervoor dat je vinger droog is, anders blijft de lens plakken en is het moeilijk om ze in te zetten.

Kijk recht vooruit in de spiegel en concentreer je op je ogen, niet op je handen.

Plaats de middelvinger van dezelfde hand op je onderste ooglid en trek dit iets naar beneden.
Gebruik de vingers van je andere hand om het bovenste ooglid iets omhoog te trekken.
Zet de lens direct op het oog.
Kijk naar beneden, laat het onderste ooglid los en vervolgens het bovenste.
Voorzichtig knipperen. De lens centreert automatisch. Herhaal de handelingen met de andere lens.

 

Voor flexibele lenzen:

Zet de contactlens op de top van uw wijsvinger, hou de oogleden goed uit elkaar.
Zet de lens direct op de cornea (het hoornvlies).
Controleer of de lens goed zit door even om je heen te kijken.

Volg dezelfde procedure met de tweede lens. Indien je de lens laat vallen, spoel ze dan eerst grondig af met een steriele zoutoplossing of een alles-in-één vloeistof.
Wanneer de lens na het inzetten irriteert, kan het zijn dat er bvb. een stofje onder zit. Neem de lens dan opnieuw uit, spoel ze af en zet ze opnieuw in. Indien de irritatie blijft, raadpleeg dan zo snel mogelijk uw contactlensspecialist.
Zet nooit een beschadigde lens in!


Een kink in de kabel...

 

Je bent er niet in geslaagd om je lens in te zetten? Spoel ze dan even af met een steriele saline-oplossing vooraleer opnieuw te proberen.

De lens zit niet gecentreerd op het oog. Zo af en toe kan het voorkomen dat de lens zich tijdens het inzetten of tijdens het dragen verplaatst naar het witte gedeelte van het oog. Als dat het geval is, kijk dan waar de lens zit en masseer de lens terug naar de plaats tussen de oogleden.

Er zit iets op de lens. Neem de lens uit en kijk of er cosmetica of vuildeeltjes zijn achtergebleven. Spoel de lens grondig met steriele saline voor je de lens weer in het oog plaatst.

De lens zit binnenstebuiten. Zie hierboven onder het punt 'Controleer de lens'.

De lens is gescheurd of beschadigd. Als dit het geval is, mag de lens nooit ingezet worden. Gooi de lens weg en zet een nieuwe in, of neem contact op met uw contactlensspecialist.

Als je zicht nog steeds niet scherp is en de lens voelt niet comfortabel aan nadat je bovenstaande hebt gecontroleerd, neem dan de lenzen uit en neem contact op met je specialist.

 

 

 

 

Hoe lenzen manipuleren?

Omgaan met je lenzen is een kwestie van routine: eens je de verschillende handelingen onder de knie hebt, verloopt alles zeer vlotjes. Alleen jij kunt ervoor zorgen dat je contactlenzen gedragen, vervangen en onderhouden worden zoals je contactlensspecialist dat heeft aangeraden. Zorg dragen voor je contactlenzen mag dan al een hele klus lijken, je zal al heel snel merken dat het allemaal nog meevalt. Daarenboven maken de onderhoudsproducten van de nieuwe generatie het je een stuk makkelijker. Geniet dus van je lenzen en bescherm je ogen.

 

 

Hoe lenzen uitnemen?

Was, spoel en droog je handen. Sluit de afvoer van de wastafel.
Trek het onderste ooglid met de middelvinger naar beneden. Verzeker je ervan dat de lens op het oog zit.
Plaats de top van de wijsvinger op de lens en kijk vervolgens opwaarts. Hierdoor zal de lens naar beneden worden verschoven, op het witte gedeelte van het oog.
Pluk de lens daar tussen duim en wijsvinger.
Reinig en desinfecteer de lenzen of gooi ze weg (afhankelijk van het lenstype).
Herhaal bovenstaande procedure voor de andere lens. Als je problemen hebt om de lens uit te nemen, breng dan een paar comfortdruppels of steriele zoutoplossing in het oog, wacht een ogenblik en probeer opnieuw.

Voor flexibele lenzen:

Er zijn verschillende methoden om de lenzen uit te nemen. Je kunt zelf het best beoordelen wat voor jou de eenvoudigste methode is. Hieronder vind je er 2 beschreven:

Methode 1:

Buig het hoofd een beetje naar voren en houdt één hand zo dat je de contactlens op kan vangen.
Leg de wijsvinger van de andere hand bij de buitenste ooghoek en kijk naar het puntje van de neus. Maak je ogen groot. Wanneer je de oogleden nu krachtig naar buiten trekt en knippert, valt de contactlens vanzelf in je hand.

Methode 2:
Met gebruik van een zuignapje:
Kijk in de spiegel en zet het zuignapje voorzichtig op de lens.
Neem de lens door middel van het zuignapje van het oog.

 

 

 

Hoe ontstaat glaucoom?

De oorzaak van glaucoom is nog onbekend. Wel weten we dat een verhoogde oogdruk een zeer belangrijke factor is. Door verhoogde oogdruk kan beschadiging van de oogzenuw optreden, met als gevolg uitval van een deel van het gezichtsveld zonder dat dit wordt opgemerkt. Ook is bekend dat afwijkingen van de bloedvaten bij of in het oog een rol kunnen spelen.

 

 

 

Hoe reageert het oog op veel of weinig licht?

De pupil dient als diafragma voor het oog:

 

  • Bij veel licht wordt de pupil kleiner, zodat weinig licht wordt doorgegeven aan het netvlies.
  • Bij weinig licht verwijdt de pupil zich om zoveel mogelijk licht door te laten.

 

 

 

Hoe snel werkt het?

Na de eerste nacht is tweederde van de benodigde correctie al gedaan. Enkele dagen later kunt u zonder bril of contactlenzen goed en scherp zien en draagt u de DreamLens® lenzen alleen nog 's nachts.

Hoe vaak krijg ik nieuwe nachtlenzen lenzen?

Per jaar komt u 4 keer op controle. Uw contactlensspecialist/optometrist controleert of alles goed gaat en geeft per halfjaar uw onderhoudsvloeistof mee. De DreamLens® lenzen worden gemaakt uit het zeer hoog zuurstofdoorlaatbare Boston XO materiaal en worden eenmaal per jaar vervangen.

Hoe vaak moet ik mijn contactlenzen vervangen?

Er zijn verschillende vervangschema's, naargelang van het lenstype. Het aanbevolen vervangschema zal u meegedeeld worden door uw contactlensspecialist. U vindt het ook terug op de bijsluiter die de lensfabrikant aanlevert. Overschrijdt in ieder geval nooit de aanbevolen vervangperiode.

 

 

 

Hoe weet ik dat mijn contactlenzen 'opgebruikt' en aan vervanging toe zijn?

Typische symptomen die optreden wanneer een lens aan vervanging toe is, zijn troebel zicht, ongemak, lensverkleuring en afzettingen. Deze kunnen aanleiding geven tot allergie of andere oogcomplicaties. Daarom worden nu meestal snelvervanglenzen aangeraden omdat deze lenzen vervangen worden nog voor deze problemen zich kunnen voordoen. Belangrijk is wel dat je je nauwgezet aan de aanbevolen vervangfrequentie houdt en je lenzen niet te lang draagt.

 

 

 

Hoe weet ik of ik glaucoom heb?

De symptomen van deze oogziekte zijn afhankelijk van het soort glaucoom. Traditionele glaucoom ontwikkelt zich vaak zeer geleidelijk en vooral pijnloos. Bij deze variant ontbreken vroeg­tijdige waarschuwingssignalen. Uw gezichtsvermogen loopt geleidelijk terug zonder dat u dit merkt of als hinderlijk ervaart. De eerste indicatie van deze oogziekte kan zich voordoen als een deel van het gezichtsvermogen al aangetast is. Acute glaucoom ontstaat tengevolge van een plotselinge en volledige verstopping van de afvoerkanaaltjes in het oog. De oogdruk loopt hierdoor zeer snel op, waardoor een wazig zicht ontstaat, gekleurde ringen rond lampen worden waargenomen en men pijnlijke of rode ogen krijgt.

 

 

 

Hoe weet u of uw zicht in orde is?

Als verkeersdeelnemer en zeker als bestuurder van een auto zijn de meeste beslissingen die u moet nemen afhankelijk van het­geen u ziet. In de praktijk is bewezen dat een niet optimaal gecorrigeerd gezichtsvermogen van negatieve invloed is op de verkeersveiligheid. Regelmatig oogonderzoek is daarom belangrijk voor uw eigen zekerheid en veiligheid.

 

 

 

Hoe werkt de overheadprojector?

Er zijn verschillende benamingen voor deze projector ingeburgerd:

 

- OverHeadProjector (OHP)

- Retroprojector

- Werkprojector

- Daglichtprojector


DE PROJECTORFUNCTIES

 

Centraal in de projector bevindt zich de lamp (1), die haar licht samen met dat van een reflector (2) doorheen een condensorlens (3) stuurt, die een gelijkmatig verdeelde lichtbundel op de Fresnellens (4) werpt. Deze Fresnellens bundelt het licht, leidt het doorheen het glazen werkblad (5) en stuurt het naar de objectiefkop (6). Dit enkel of drievoudig lenzensysteem verzamelt het licht op de omkeerspiegel (7), keert het om, en stuurt het dan verder naar het projectiescherm.

 

Een ventilator (8) zorgt voor de nodige lampkoeling. In geval van slecht functioneren van deze ventilator zorgt een thermische beveiliging voor het uitschakelen van de lamp.

 

Het geprojecteerde beeld wordt door middel van een afregelknop (9) op de zuil (10) scherpgesteld. Het middendeel van het beeld is steeds scherp te stellen. Indien een rood- of blauwzweem optreedt, dient deze weggewerkt te worden via de azimuthregeling (11), die de afstand regelt tussen de lamp/spiegel en de Fresnellens. Het beeld is optimaal scherp als de randen wit zijn.

 

De hoogteregeling van het geprojecteerde beeld gebeurt door het wentelen van de omkeerspiegel (7) rond zijn as.

 

 

 

Hoe werkt een contactlens?

Contactlenzen rusten op het hoornvlies, het transparante oppervlak van het oog. Zij worden op hun plaats gehouden door adhesie aan de traanfilm, die het voorste deel van het oog bedekt, en in mindere mate door de druk die de oogleden uitoefenen.

Bij het knipperen glijden de oogleden over het oppervlak van de contactlens, waardoor ze lichtjes gaat bewegen. Deze beweging zorgt ervoor dat de tranen het hoornvlies of cornea kunnen bevochtigen. De tranen helpen ook om de vuildeeltjes te verwijderen die zich tussen cornea en contactlens kunnen opstapelen.

Contactlenzen zijn optische hulpmiddelen die vooral aangewend worden voor het corrigeren van verziendheid, bijziendheid, astigmatisme en presbyopie. In deze gevallen wordt het licht niet nauwkeurig genoeg op het netvlies (een transparante laag van zenuwcellen die een rol spelen bij de lichttransmissie) geprojecteerd. Dit resulteert in een wazige beeldvorming: het zicht is niet meer scherp.

 

 

 

Hoe werkt een elektronenmicroscoop?

Rond 1900 bestonden er microscopen van uitstekende kwaliteit, maar die waren niet in staat een voorwerp in beeld te brengen dat kleiner was dan de golflengte van het licht dat er op valt. Om deze heel kleine deeltjes te zien, moesten dus de beperkingen die het licht stelde, opgeheven worden.

In 1904 ontwikkelde de Duitse instrumentenmaker Carl Zeiss de 'Ultramicroscoop', die deeltjes vanaf de zijkanten verlichtte. Dat was al een belangrijke verbetering, maar nog bevredigender resultaten gaf de microscoop van de Duitser August Kohler. Hij gebruikte straling met een kortere golflengte dan dat van het zichtbare licht. Zijn 'Ultravioletmicroscoop' uit 1919 vergrootte een voorwerp 2500 maal.

In 1924 veronderstelde de Franse fysicus Louis de Broglie dat een elektronenstraal dezelfde eigenschappen had als licht, maar dan met een zeer korte golflengte. Uit experimenten van de Duitse natuurkundige Hans Busch in 1927 bleek dat De Broglie gelijk had. Busch ontwikkelde een manier om elektronenstralen te concentreren door ze door een magnetisch veld te leiden.

De eerste elektronenmicroscoop werd in 1931 gebouwd door de Duitse fysicus Ernst Ruska en kon een voorwerp 12.000 maal vergroten. Reeds enkele jaren later waren er microscopen die een voorwerp 1 miljoen maal konden vergroten, waardoor voor het eerst individuele moleculen zichtbaar werden.

In een elektronenmicroscoop wordt het te bestuderen voorwerp gebombardeerd met een hoogenergetische elektronenbundel. Het voorwerp moet in een vacuüm geplaatst zijn om te voorkomen dat de luchtmoleculen gaan interfereren met de elektronenbundel. Als de elektronenbundel op een fluoriscerend schermpje valt, wordt het gemagnetiseerde beeld zichtbaar (zoals een beeld op de televisie) of wordt het fotografisch vastgelegd. Sommige beelden hebben zelfs een driedimensionale kwaliteit, zodat bijvoorbeeld kankercellen of de vezelhaakjes in nylon zichtbaar worden.

In de jaren zeventig kon het eerste atoom gefotografeerd worden. Begin jaren tachtig ontwikkelden de Zwitsers Gerd Binnig en Heinrich Rohrer de 'Scanning Tunnelling Microscoop' (STM). Die is zo gevoelig dat elk atoom van een materie er afzonderlijk mee waargenomen en gemeten kan worden. De STM heeft een vergrotingscapaciteit van 100 miljoen. In 1985 ontwikkelde Binnig een nog betere versie van de STM, de Atomic Force Microscoop (AFM). Die zou van groot belang worden in het onderzoek naar DNA en virussen. In de jaren negentig heeft de nanotechnologie (genoemd naar nanometer, 1 miljardste van een meter) geleid tot grote animositeit bij onderzoeksinstituten, die proberen het onzichtbare steeds helderder in beeld te krijgen.

Dit artikel verscheen in het RTTY-bulletin van de Afd Woerden van 13 jan 2002 (Uit: Uitvindingen van de 20e eeuw, RD 1996).

 

 

Hoe werkt een Newton spiegeltelescoop?

Lenzentelescopen (refractors) zijn er al sinds 1609. De Nederlandse brillenmaker Jan Lippershey bracht toen, als curiositeit, de eerste verrekijker (met rechtopstaand beeld) op de markt. Hij bestond uit een holle en een bolle lens en kon ongeveer 3,5x vergroten. Galileo Galilei (1564-1642) verbeterde dit principe en deed er als eerste astronomische waarnemingen mee. Tegenwoordig worden veel telescopen volgens het door Johannes Kepler (1571-1630) uitgevonden principe gebouwd, dat berust op twee holle lenzen die weliswaar een op zijn kop staand beeld opleveren, maar wel veel scherper en groter en dat is voor astronomische waarnemingen toch het belangrijkste.


De bouw van grotere lenzentelescopen brengen twee problemen met zich mee: ten eerste worden gebundelde lichtstralen tegelijkertijd ook gebroken zoals in een prisma. Dat leidt tot kleurzweem (chromatische aberratie) en dus onscherpte dat alleen tegen hoge kosten gecorrigeerd kan worden. Ten tweede werden de telescopen, door de alsmaar groter en dus zwaarder wordende lenzen, steeds onhandelbaarder.


De natuurkundige en wiskundige Isaac Newton (1643-1727), die onderzoek deed en college gaf aan de Universiteit van Cambridge (Engeland), kende deze problemen. Hij loste ze in 1668 op door een telescoop uit te vinden, waarin hij de bolle lens door een holle spiegel vervangen had. Het gereflecteerde en gebundelde licht werd nu door een schuin, plat spiegeltje zijwaarts door een oculair naar buiten de telescoop gekaatst. Newtons eerste spiegels, die hij zelf sleep en polijste met speciaal daarvoor door hem gefabriceerde werktuigen, hadden diameters van 25 en later 50 mm, een brandpuntafstand van 300mm en konden ongeveer 30x vergroten. Daarmee was de basis voor een compleet nieuwe generatie telescopen gelegd. Bijna alle lichtsterke telescopen, ook de Hubble ruimtetelescoop, worden tot op heden naar het door Newton uitgevonden principe gebouwd.

 

 

Hoe werkt het oog?

Van de vijf zintuigen waarover de mens beschikt, zijn de ogen de meest directe toegang tot de ons omringende wereld. Een kostbaar bezit waar we uiterst zorgvuldig mee om dienen te gaan.

 

Onze ogen vertalen lichtprikkels in signalen voor onze hersenen, zodat wij in normale omstandigheden scherpe beelden en natuurlijke kleuren kunnen waarnemen. De werking van het oog wordt vaak vergeleken met de werking van een camera. Het licht valt door het lenzen-systeem (het hoornvlies en de ooglens) op het netvlies. Hoornvlies en lens spelen bij het "scherp" zien een belangrijke rol. Zowel het hoornvlies als de lens zorgen ervoor dat de lichtstraal wordt gebroken. De grootste breking van het licht treedt op in het hoornvlies. De lens moet het beeld verder "scherp stellen". Wanneer iemand een voorwerp in de verte bekijkt, dan wordt de lens door spiertjes platter gemaakt. De lichtstralen worden dan minder sterk gebroken en kunnen van grote afstand op het netvlies vallen. Ziet men een voorwerp dichtbij, dan wordt de lens door spiertjes boller gemaakt. Hierdoor wordt het licht sterker gebroken en komt het voorwerp scherp op het netvlies. Deze aanpassingen noemen we accommodatie en zijn te vergelijken met het instellen van een cameralens; bij het oog gebeurt dit echter onbewust. De lichtprikkels komen onder­steboven en gespiegeld op het netvlies, en vervolgens via de gezichtszenuw in de hersenen. Onze hersenen vertalen deze prikkels bliksemsnel in beelden, en zorgen ervoor dat deze worden omgedraaid, zodat de beelden natuurgetrouw kunnen worden waargenomen.

 

 

 

 

Hoe werkt zoÂ’n Nachtlens nu precies?

De Nachtlens heeft geen direct contact met het hoornvlies, maar drijft op de traanfilm. Door de speciale vorm van de lens zorgt de traanfilm dat de voorkant van het hoorn- vlies ietsje platter wordt. Daardoor kun je dan een of twee dagen scherp zien. Het grote voordeel van alleen s’ nachts lenzen dragen is dat je ogen overdag volledige rust krijgen.De meeste Nachtlensdragers kunnen na twee tot drie nachten de hele dag al goed zien zonder bril of lenzen. En na een week is het resultaat optimaal. Als je ‘s morgensvroeg wakker wordt, doe je je Nachtlenzen gewoon uit en ga je aan de slag.En dat geeft je een heerlijk vrij gevoel. Zonder bril of lenzen de hele dag scherp zien.

Hoe worden oogafwijkingen gecorrigeerd?

Bijziendheid, verziendheid, presbyopie en astigmatisme zijn oog­afwijkingen die normaal gesproken uitstekend optisch gecorrigeerd kunnen worden. Samen met uw opticien kiest u voor een bril of voor contactlenzen, afhankelijk van uw wensen en mogelijkheden.

 

 

 

Hoe wordt amblyopie behandeld?

Bij jonge kinderen wordt het goede oog afgeplakt om het luie oog de kans te geven zich te ontwikkelen. Bij oudere kinderen en bij volwassenen kunnen andere oogcorrectie-technieken worden toegepast.

 

 

 

Hoe wordt astigmatisme ontdekt?

Een uitgebreid onderzoek van uw ogen bevat tevens testen om astigmatisme vast te stellen.

 

 

 

Hoe wordt bijziendheid vastgesteld?

Bijziendheid bij kinderen is in het algemeen gemakkelijk vast te stellen. Vaak knijpen ze met de ogen of hebben ze moeite met het kijken op het schoolbord, televisie kijken of voorwerpen in de verte scherp te zien. Als volwassene is het minder duidelijk en kunt u een uitgebreid oogonderzoek laten uitvoeren als u twijfelt aan uw gezichtsvermogen.

 

 

 

Hoe wordt cataract behandeld?

Tot het moment dat cataract acceptabel zien niet meer mogelijk maakt, kan een aangepaste bril het zicht helpen verbeteren. Ook contactlenzen kunnen een oplossing bieden. Als dit niet meer helpt, zal de ooglens operatief verwijderd moeten worden. Tijdens de operatie wordt meestal een zogeheten intraoculair lenstransplantaat in het oog ingebracht teneinde de natuurlijke lens te vervangen. Toch kan een aanvullende oogcorrectie door middel van een bril of contactlenzen nodig zijn om het gezichtsvermogen volledig te herstellen.

 

 

 

Hoe wordt cataract ontdekt?

Een uitgebreid onderzoek van uw ogen door je oogarts wijst uit of bij u cataract aanwezig is.

 

 

 

Hoe wordt glaucoom behandeld?

De behandeling van glaucoom bestaat gewoonlijk uit het toedienen van oogdruppels en/of medicijnen in combinatie met regelmatige oogcontrole. In sommige gevallen kan een oogoperatie noodzakelijk zijn. Het doel van de behandeling is verlies van gezichtsvermogen te voorkomen door de oogdruk te verlagen tot een normaal en acceptabel niveau.

 

 

 

Hoe wordt glaucoom ontdekt?

Bij een uitgebreid oogonderzoek wordt tevens de oogdruk gemeten. Dit gebeurt met een tonometer, waarbij de interne druk van de oogbol wordt gemeten. Uit oogpunt van preventieve oogzorg is zo'n onderzoek van groot belang voor iedereen die de 35 jaar is gepasseerd.

 

 

 

Hoe wordt presbyopie gecorrigeerd?

De correctie van presbyopie kan op verschillende manieren plaatsvinden. Uw opticien zal u adviseren welke mogelijkheid het beste bij u past: een leesbril, een bril met bifocale of multifocale glazen of contactlenzen. Aangezien presbyopie van invloed is op andere veel voorkomende oogafwijkingen zoals bijziendheid, verziendheid of astigmatisme, voert uw opticien een aantal speciale testen uit om exact vast te stellen met welke correctie u scherp en vooral comfortabel kunt zien gedurende uw dagelijkse bezigheden. Hij zal u daarom ook vragen stellen over uw gezondheid, over uw werkomstandigheden en over uw bezigheden in uw vrije tijd. Deze aanvullende informatie is van belang om de juiste individuele correctie vast te kunnen stellen.

 

 

 

Hoe wordt scheel zien behandeld?

De correctie van scheel zien zal vaak bestaan uit voorschrijving van een bril met prismatische glazen en uit speciale oogoefeningen. In uitzonderlijke situaties kan een chirurgische ingreep noodzakelijk zijn.

 

 

 

Hoe wordt verziendheid vastgesteld?

Tijdens een uitgebreid onderzoek kan verziendheid nauwkeurig worden vastgesteld. Standaard oogscreening, zoals vaak op scholen wordt uitgevoerd, is in het algemeen niet de aangewezen methode om verziendheid op te sporen. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat een letter­test op afstand vaak de basis vormt van dit soort onderzoek, zodat verzienden schijnbaar probleemloos de letters kunnen lezen.

 

 

 

Hoe wordt verziendheid verholpen?

Verziendheid is geen oogziekte; optische correctie is dus de aangewezen oplossing. Een lichte mate van verziendheid hoeft niet altijd gecorrigeerd te worden. Dankzij een extra inspanning van uw oogspieren kan vaak ook op korte afstand toch een aanvaardbaar zicht verkregen worden. Bij een hogere oogcorrectie zal men u een bril of contactlenzen adviseren om dichtbij goed en scherp te kunnen zien.

 

 

 

Ijken van een thermometer

Robert Hooke was de eerste die de thermometer ijkte. Hij zette ze in een vat met vrieswater en noemde dit het nulpunt. Pas in 1694 kwam Carlo Renaldini met het idee om twee ijkpunten te nemen, in zijn geval het vriespunt en kookpunt van water. Na hem werden vele andere ijkpunten gesuggereerd, zoals de temperatuur in een koele kelder, van smeltende boter en van bloed. Zo ontstonden ook talloze temperatuurschalen.

 

 

 

Ik draag contactlenzen en heb steeds een onprettig gevoel wanneer ik met het vliegtuig reis. Waarom is dit en hoe kan ik dit oplossen?

Door de lage vochtigheidsgraad in het vliegtuig worden je ogen droger. Daardoor ervaar je een onprettig gevoel als je lenzen draagt: het is net alsof er een zandkorreltje in je oog zit. Je kan dit verhelpen door een paar bevochtigingsdruppeltjes in het oog te doen wanneer je in het vliegtuig stapt. Personen die werken in ruimten met airco hebben vaak last van hetzelfde euvel.

 

 

 

Ik draag nu een leesbril. Kan ik ook lenzen dragen?

Personen met presbyopie of ouderdomsverziendheid slagen er niet in om nabijgelegen voorwerpen scherp in beeld te brengen. Typisch kenmerk is het op armafstand houden van de krant wanneer men de iets kleinere lettertjes wilt lezen. Meestal wordt dan een leesbrilletje aangeraden. Er bestaan echter ook contactlenzen die kunnen helpen. CIBA Vision heeft daarvoor Focus Progressives ontwikkeld, een progressieve maandlens en Focus DAILIES Progressives, een progressieve daglens, voor de presbyoop. Spreek er eens over met je contactlensspecialist. Misschien is dit voor jou de geschikte oplossing.

 

 

 

Ik heb refractieve chirurgie laten toepassen. Kan ik nog contactlenzen dragen?

Aangezien de refractieve chirurgie de cornea gewijzigd heeft, zal dit individueel moeten worden bekeken. In dit geval dien je de oogchirurg te raadplegen voor verdere informatie.

 

 

 

Ik heb vaak last van droge ogen. Kan ik dan lenzen dragen?

Je kansen op het probleemloos dragen van lenzen zijn weliswaar kleiner dan bij iemand die hier geen last van heeft, maar het betekent niet dat je geen lenzen kan dragen. Het is wel mogelijk dat je je lenzen minder lang kan inhouden of dat je ze enkel occasioneel kan dragen (bijvoorbeeld enkel tijdens het weekend, sporten, ...). Je kan je draagcomfort verhogen door het gebruik van bevochtigingsdruppels. Raadpleeg in ieder geval je contactlensspecialist: hij kan je vertellen welke lenzen in dergelijke omstandigheden het best voor jou geschikt zijn.

 

 

 

Is de correctie volledig omkeerbaar?

Uit ervaring en uit testen blijkt dat het hele proces 100% omkeerbaar is. Met andere woorden: Wanneer u om wat voor reden dan ook stopt met nachtlenzen, neemt het hoornvlies zijn 'oude' vorm weer aan. U kunt na enkele dagen uw oude lenzen weer in of uw oude bril weer op. Hieruit blijkt dat nachtlenzen een veilig en voordelig alternatief is voor laserbehandeling.

Is een oogoperatie de enige manier om cataract te behandelen?

Uw oogcorrectie kan aangepast worden zodat u beter kunt zien, totdat een operatie onafwendbaar wordt. Een oogoperatie is echter de enige manier om cataract effectief te verhelpen. De ingreep is relatief eenvoudig en heeft nagenoeg 100% slaagkans.

 

 

 

Is het nodig om een bril te dragen?

Normaal gesproken is een bril - of ook contactlenzen - noodzakelijk om goed te kunnen zien. Als uw gezichtsvermogen daartoe aanleiding geeft, zal uw oogarts of opticien een op uw ogen afgestemde correctie adviseren. Soms is alleen een correctie tijdens bepaalde situaties nodig, zoals bijvoorbeeld televisie kijken, autorijden of bioscoopbezoek.

 

 

 

Is het noodzakelijk om proteïneverwijderingstabletten te gebruiken?

De noodzaak om proteïneverwijderingstabletten te gebruiken, hangt af van de hoeveelheid proteïnen (eiwitten) die aangemaakt wordt, het vervangschema van je lenzen en het gebruikte onderhoudssysteem. Je contactlensspecialist dient je hierin te adviseren.

 

 

 

Is presbyopie te voorkomen?

Helaas is dit niet mogelijk. Presbyopie is een natuurlijk gevolg van het ouder worden.

 

 

 

Kan astigmatisme worden gecorrigeerd?

Bijna iedere vorm van astigmatisme kan optisch uitstekend gecorrigeerd worden, op voorwaarde dat de afwijking precies wordt vastgesteld en dat de glazen in het montuur exact op maat worden ingeslepen. Ook voor contactlenzen geldt dat deze zeer nauwkeurig op de vorm van de oogbol moeten worden afgestemd.

 

 

 

Kan cataract worden voorkomen?

Nee, op dit moment bestaat er geen betrouwbare methode om de ontwikkeling van cataract tegen te gaan.

 

 

 

Kan een bril of contactlenzen bijziendheid afdoende corrigeren?

Mits de juiste correctie wordt toegepast, kan met zowel een bril als contactlenzen deze afwijking optisch gecorrigeerd worden door de breking van de lichtstralen die het oog bereiken te veranderen. Bijziendheid wordt hiermee echter niet verholpen.

 

 

 

Kan glaucoom worden voorkomen?

Helaas niet, maar vroegtijdige ontdekking en behandeling kunnen de ontwikkeling van glaucoom een halt toeroepen. Hierdoor wordt de kans op verdere beschadiging van het oog tot een minimum beperkt en kan blijvend gezichtsverlies worden voorkomen. Dit vereist een regelmatige controle door je oogarts.

 

 

 

Kan ik contactlenzen blijven dragen?

De afgelopen jaren hebben op het gebied van de ontwikkeling van contactlenzen grote vernieuwingen plaatsgevonden. En nog altijd gaat de innovatie in de techniek door en komen er steeds meer mogelijkheden om contactlenzen te dragen. Dankzij technologische ontwikkelingen is het tegenwoordig mogelijk om met contactlenzen alle mogelijke vormen van oogafwijkingen op een veilige wijze te corrigeren.

 

 

 

Kan ik met contactlenzen de kleur van mijn ogen veranderen?

Er bestaan lenzen die de natuurlijke kleur van je ogen versterken en lenzen die je natuurlijke kleur volledig veranderen. Bruine ogen worden omgetoverd in blauwe enz. Er bestaan verschillende kleuren waaruit je kan kiezen.

 

 

 

Kan ik mijn contactlenzen tijden het zwemmen inhouden?

Ja, maar aanbevolen wordt een zwembrilletje te dragen dat stevig aansluit. Anders zou je je contactlenzen kunnen verliezen. Zonder brilletje zouden je contactlenzen ook zwembadwater absorberen. Daardoor gaan de lenzen aan je ogen 'kleven'. Als dit gebeurt, probeer dan niet om je lenzen onmiddellijk te verwijderen. Het water in je contactlenzen moet dan eerst vervangen worden door je natuurlijke tranen en dat duurt zo'n 10 tot 15 minuten. Wacht dus eerst even en neem de lenzen dan uit de ogen. Door het zwemmen met contactlenzen stel je je ogen ook bloot aan allerlei bacteriën en chloor. Ook dat kan tot irritatie en ongemak leiden. Een zwembrilletje opzetten is dus de boodschap.

 

 

 

Kan ik mijn lenzen 'verliezen' achter het oog?

Neen, je lenzen kunnen onmogelijk achter je ogen 'verdwijnen'. Een dun maar zeer sterk membraan, de conjunctiva, loopt van de binnenzijde van de oogleden tot op het witte gedeelte van het oog. Je kan je lens dus nooit in het oog 'verliezen'. Je lens kan wel onder de oogleden glijden of zich verplaatsen. Als dat gebeurt, tracht dan in de richting van de lens te kijken om ze terug op haar juiste positie te krijgen. Zachte contactlenzen hebben de neiging zich automatisch op het hoornvlies te centreren.

 

 

 

Kan ik mijn lenzen dragen wanneer ik pijn heb aan de ogen?

Het is niet aangeraden om contactlenzen te dragen wanneer je ongemakken ervaart, vooral niet als die in relatie staan tot je lensdragen. Raadpleeg in dit geval je contactlensspecialist.

 

 

 

Kan ik mijn lenzen langer dragen wanneer die aan het eind van de periode nog steeds prettig aanvoelen?

Het is belangrijk dat je de voorgeschreven draagtijd respecteert en niet overschrijdt. Snelvervanglenzen zijn precies ontwikkeld om onaangename voorvalletjes als irritaties, droge ogen, troebel zicht en allergische reacties voor te zijn. Vaak zijn deze het gevolg van proteïnen en lipiden die zich op de lenzen vastzetten. De chemische structuur van afzettingen die te lang op de lens zitten, wijzigt en kan aanleiding geven tot irritaties. Bovendien stijgt de kans dat bacteriën zich vasthechten aan de lens en dat verhoogt de kans op gezondheidsrisico's, zelfs zonder dat het iets aan het comfort van de lens afdoet. Volg dus de raad van je contactlensspecialist nauwgezet op wanneer hij je een vervangschema voorstelt.

 

 

 

Kan ik sporten met contactlenzen?

Contactlenzen dragen tijdens het sporten is zeker te verkiezen boven een bril. Met contactlenzen heb je immers geen last van de ongemakken die een bril met zich meebrengt. Contactlenzen beslaan niet, schuiven niet van je neus en geven je een totaal gezichtsveld waardoor je alleen maar beter uit de hoek kan komen.

 

 

 

Kan ik vertrouwen op een standaard ogentest op school?

Nee, dat kunt u niet. Een ogentest, als die al wordt uitgevoerd op school, houdt in dat bekeken wordt of uw kind de letters op een letterkaart op 5 meter afstand kan onderscheiden. Andere mogelijke oogafwijkingen worden met deze test niet vastgesteld. Een dergelijke ogentest is nuttig vanuit preventief standpunt, maar kan in geen geval dienen als vervanging van een uitgebreid en vakkundig optisch oogonderzoek.

 

 

 

Komt astigmatisme veel voor?

De meeste mensen hebben een zekere mate van astigmatisme. Slechts matig tot sterk astigmatische ogen zijn gebaat bij een correctie door een bril of door contactlenzen.

 

 

 

Komt bijziendheid veel voor?

Bijziendheid is een veel voorkomende oogafwijking. Zo'n 30% van de bevolking is bijziend. De eerste symptomen komen in het algemeen voor bij kinderen in de schoolleeftijd. Aangezien de ogen blijven groeien tot het 20ste levensjaar, ontstaat bijziendheid bijna altijd voor deze leeftijd.

 

 

 

Komt verziendheid veel voor?

Een groot aantal mensen is min of meer verziend. De mate van deze oogafwijking bepaalt of u ernstige problemen ondervindt om comfortabel te zien. De meeste mensen die bij verziendheid een permanente oogcorrectie met een bril of met contactlenzen toepassen, doen dit om continu zowel veraf als dichtbij goed te kunnen zien.

 

 

 

Korte geschiedenis van de optica

Door E.G.J. Engelaar

De geschiedenis van de optica begint bij de oude Grieken. Aristophanes (400 BC) schrijft over de zonnestralen die worden weerkaatst. Democritus (400 BC) hield zich bezig met hoe het komt dat er verschillende kleuren bestaan. Aristotoles (250 BC) richtte zich vooral op hoe het oog werkt. Hij dacht dat er straling uit de ogen komt en je hiermee de omgeving aftast.

Ook de Romeinen waren bezig met optica. Seneca (0) merkte op dat voorwerpen onder water anders worden waargenomen. Nero (50 AD) was de eerste die een soort van verrekijker gebruikte om door het Colosseum te kijken. En Ptolemeus (100 AD) onderzocht breking van licht door water en andere vloeistoffen.

In Perzië was er een zekere Alhazan (1000 AD) die de breking en weerkaatsing van licht beschreef. Hij was de eerste persoon die geloofde dat het oog voorwerpen waarneemt doordat er licht via het voorwerp in het oog komt.

De eerste lenzen werden gemaakt rond 1250 AD. Bacon deed toen al veel experimenten met lenzen om de breking en weerkaatsing van licht te beschrijven. De werking ervan wordt pas in 1600 AD verklaard door Kepler.

De Nederlander Lippershey is de uitvinder van de telescoop (1608 AD). Toen Galileo hoorde van deze uitvinding van Lippershey liet hij een voor die tijd zeer grote telescoop bouwen en gebruikte de telescoop om naar de maan en de planeten te kijken. Hieruit bleek dat de aarde zich niet het midden bevond van het heelal.

Newton had onderzoek verricht naar licht en kwam tot de conclusie dat licht bestond uit deeltjes. Hierdoor was hij ervan overtuigd dat je geen kleurloze lenzen kon maken, daarom maakte Newton een telescoop met een spiegel erin i.p.v. een lens.

Jansen is een Nederlander die rond 1600 AD de eerste microscoop bouwt. Gauss beschreef de werking van lenzen met wiskundige formules. Dankzij de beschrijvingen van Gauss konden lenzen veel makkelijker gemaakt worden. Dit betekende een grote stap voor de ontwikkelingen van de telescoop en de microscoop. Voordien was het namelijk altijd een groot probleem om lenzen te fabriceren die de juiste sterkte en grote hadden.

Een belangrijke ontdekking voor de optica gebeurde door de Nederlander Snell in 1621 AD. De wet van Snell werd wiskundig uitgewerkt door Descartes. Deze wet was volgens wetenschappers niet belangrijk totdat Huygens de wet van Snell opnam in zijn werk. Dit gebeurde pas 70 jaar nadat Snell de wet had opgesteld.

Newton deed onderzoek naar afbuiging van licht en kwam in 1672 AD op zijn theorie van kleuren. Newton was er van overtuigd dat licht is opgebouwd uit deeltjes, maar toch was hij de eerste die een optisch periodiek fenomeen zag (De ringen van Newton). Huygens zocht naar een mechanische theorie voor licht. Zijn uitleg (1690 AD) voor de weerkaatsing en afbuiging van licht waren helemaal gebaseerd op het golfkarakter van licht. Er zijn op dit moment dus twee gedachten over licht. Sommige beweren dat licht is opgebouwd uit deeltjes, terwijl andere zeggen dat licht bestaat uit golven. Vanwegen de reputatie van Newton (en ook het feit dat licht een eindige snelheid heeft) hielden de meeste wetenschappers zich bij de deeltjestheorie over licht.

Euler was één van de weinigen die de theorie van Newton over licht niet geloofde. Euler baseerde zijn theorie van licht (1768 AD) op de golven, vergelijkbaar met de golven die te zien zijn in een vloeistof.

In 1801 was het Young die ontdekte dat twee puntvormige lichtbronnen een interferentiepatroon vormen. Young stelde een golftheorie op van licht. Bij verschillende wetenschappers werd dit geaccepteerd. Maar grote namen als Fourier, Laplace en Poisson bleven voorstander van de deeltjestheorie van Newton.

In 1808 AD ontdekte Malus polarisatie van licht door weerkaatsing. Fresnel verklaarde dit verschijnsel m.b.v. de golftheorie van Young. Volgens zijn theorie moest er in het midden van de schaduw van een cirkel een lichter puntje te zien zijn. Hierdoor werd de theorie niet meteen geaccepteerd, maar toen Fresnel dit plekje experimenteel liet zien, werden hem excuses aangeboden en werd zijn theorie algemeen geaccepteerd. Het laatste bewijs van de golftheorie kwam toen aangetoond werd dat de lichtsnelheid afneemt als de dichtheid van het medium groter wordt. Volgens de theorie van licht als deeltjes moest dit namelijk precies andersom zijn. De relatieve snelheid van licht werd pas in 1849 AD gemeten en toen was er dus een bewijs dat licht een golfkarakter heeft. Mede dankzij de verscheidene pogingen om deze relatieve snelheid te meten kwam Einstein in 1905 AD met zijn relativiteitstheorie. In ditzelfde jaar publiceerde hij ook de theorie van het foto-elektrisch effect. Einstein was in zijn tijd nog één van de weinigen die geloofde in het deeltjeskarakter van licht.

In 1848 AD werd voor het eerst elektromagnetisme vergeleken met de optica. Dit kwam ten eerste door de vergelijkingen van Maxwell, waaruit bleek dat elektromagnetische golven de snelheid van het licht hebben. Een tweede oorzaak was Hertz. Hij beweerde dat elektromagnetische golven weerkaatsen en afbuigen net als licht.

Bohr was de eerste die zei dat licht zowel een golf- als deeltjeskarakter heeft in 1928 AD.

In 1960 AD vond men de laser uit. Vanaf dit moment ging het heel hard met de ontwikkeling van optische communicatie, holografie, optische data opslag en optische processors. Al deze uitvindingen waren al vele jaren eerder gedaan, maar met de komst van de laser werd alles veel makkelijker en werd het veelvuldig gebruikt.

 

 

 

Kunnen contactlenzen ultravioletlicht blokkeren?

Sommige contactlenzen bevatten een UV-filter, die een groot gedeelte van de schadelijke UV-stralen tegenhoudt. Gezondheidsinstanties gaan ervan uit dat contactlenzen geen vervangmiddel zijn voor zonnebrillen, temeer omdat contactlenzen maar een deel van het oog bedekken en een ander deel onbeschermd laten. Het is dus sowieso aangeraden een goede zonnebril te dragen boven de contactlenzen.

 

 

 

Lichtspectrum

Wit licht is opgebouwd uit een mengsel van vele soorten gekleurd licht. Door middel van een prisma kan het 'witte' licht gebroken worden in de kleuren waaruit het licht bestaat. De kleurenband die dan ontstaat wordt een spectrum genoemd. De hoofdkleuren die daarbij ontstaan zijn: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet. Dit zijn de kleuren van de regenboog.

De regenboog ontstaat ook door breking van het licht. Dit wordt veroorzaakt doordat de zonnestralen breken in regendruppels. De regendruppels zijn een soort van prisma's. Bij de juiste omstandigheden is het zelfs mogelijk dat er twee of meer regenbogen boven elkaar zichtbaar zijn. Dit komt doordat er meervoudige reflecties in de regendruppels optreden (zie afbeelding). De kleuren van de tweede regenboog die hierbij ontstaat, komen in omgekeerde volgorde te voorschijn. Wanneer we alle kleuren die door een prisma gevormd worden weer in een ander prisma laten vallen, dan ontstaat er weer wit licht. Wanneer we daarentegen één kleur wegnemen, ontstaat er geen wit licht. Isaac Newton heeft met zelfgemaakte lenzen in 1665 veel proeven met licht gedaan. Het viel hem op dat de beelden die door de lenzen gevormd werden wazig waren met een smalle ring gekleurd licht eromheen. Na lang slijpen van zijn lenzen concludeerde hij dat het probleem niet bij de lenzen lag, maar dat het werd veroorzaakt door de breking van het licht. Na nog meer proeven lukte het hem om met een prisma een spectrum te maken.

Maar waarom valt wit licht uiteen als het door een prisma valt? Dit wordt veroorzaakt doordat elke kleur een eigen golflengte heeft. Het passeren van een prisma belemmert de beweging van de golven. Elke golf wordt gebogen. De kleur met de hoogste golflengte (rood) buigt het minst af en de kleur met de laagste golflengte (violet) buigt het meest af.

Maxwell toonde aan dat licht kan worden opgevat als een elektromagnetische golf. Daarom werd het woord spectrum vanaf toen gebruikt om hele terrein van elektromagnetische straling aan te geven. Hierbij behoren radiogolven, microgolven, infrarode straling, zichtbaar licht, ultraviolet licht, röntgenstraling en gammastraling. Het zichtbare licht vormt nu slechts een klein deel van het gehele elektromagnetische spectrum.

 

 

 

Moet ik permanent een bril dragen?

Dit hangt af van een aantal factoren, zoals bijvoorbeeld een reeds aanwezige oogcorrectie. Het kan zijn dat u alleen een bril nodig heeft om te lezen of om bepaalde werkzaamheden dichtbij uit te kunnen voeren. U kunt echter ook ervaren dat het permanent dragen van een bril prettiger is.

 

 

 

Polarisatie: wat is het en hoe werkt het?

Een natuurlijke lichtbron zoals de zon zendt golven uit bestaande uit elektrische en magnetische velden. De elektrische en magnetische golven trillen hierbij in onderling loodrechte vlakken. Deze vlakken liggen beiden loodrecht op de voortplantingsrichting van de golven. Een bundel licht bestaat echter niet uit continue straling, maar uit lichtpulsjes, fotonen genoemd. De elektrische (en ook de loodrecht daarop staande magnetische) velden van al die afzonderlijke fotonen liggen bij natuurlijk licht niet allemaal in hetzelfde vlak.

In de natuur komt veel gepolariseerd licht voor. Dit licht, waarvan de golven maar in één enkel vlak trillen, kun je met het blote oog niet onderscheiden van niet-gepolariseerd licht. De helle terugkaatsing van het vol zonlicht op effen oppervlakken zoals water, straatstenen, zand, een witte muur of vensterglas, is meestal gepolariseerd licht. Omdat de hinderlijke weerkaatsing van het zonlicht vaak afkomstig is van horizontale oppervlakken, kan een zonnebril met verticaal polariserend glas die schitteringen afzwakken. Het horizontaal gepolariseerd licht kan immers niet door dit glas, dat alleen verticaal gepolariseerd licht doorlaat.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Refractieve oogchirurgie

 

Refractieve chirurgie is een verzamelnaam voor alles wat te maken heeft met het aanbrengen van correcties in de breking (refractie) van de lichtstralen die geprojecteerd worden op het netvlies.

Er zijn tegenwoordig allerlei heel precieze chirurgische behandelmethodes. Welke methode het meest geschikt is, hangt onder andere af van de brilsterkte en wordt in overleg met een oogarts bepaald tijdens het vooronderzoek. In de jaren zeventig werd al een methode uitgedacht waarbij kleine krasjes in het hoornvlies werden gezet, om hiermee de vorm (kromming) van het oog aan te passen. Dit zou uiteindelijk de basis zijn voor de huidige lasertechnieken.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tips en tricks

  • Draag je lenzen niet langer dan afgesproken, zelfs al voelen je lenzen aan het eind van die periode nog comfortabel aan.
  • Verwijder, reinig en desinfecteer je lenzen op de afgesproken tijdstippen.
  • Laat regelmatig je ogen controleren door je contactlensspecialist.
  • Slaap niet met je lenzen tenzij je de goedkeuring van je specialist hebt gekregen.
  • Raadpleeg je contactlensspecialist alvorens enige oogmedicatie te gebruiken in combinatie met contactlenzen.
  • Maak van lenshygiëne een gewoonte.
  • Was je handen met een milde zeep, spoel ze af en droog ze met een pluisvrije handdoek alvorens je lenzen aan te raken.
  • Breng je make-up aan nadat je je lenzen hebt ingezet. Gebruik vetvrije make-up, en gebruik niet het soort mascara met vezels dat je wimpers langer maakt, want deze kunnen de lens vervuilen. Gebruik geen make-up aan de binnenkant van de wimperrand. Dit kan de lenzen vervuilen en irritatie veroorzaken. Verwijder make-up als je de lenzen nog in hebt. Sluit je ogen als je haarlak of een andere spray gebruikt.
  • Bescherm je onderhoudsvloeistoffen tegen contaminatie: sluit de fles na gebruik - laat het tuitje van de fles nergens mee in aanraking komen.
  • Vloeistoffen nooit hergebruiken.
  • Niet zwemmen met lenzen tenzij met een zwembrilletje op.
  • Gebruik nooit producten waarvan de vervaldatum overschreden is.
  • Respecteer alle stappen bij het onderhoud van je lenzen.
  • Luister naar je ogen.
  • Draag je lenzen niet als je ogen rood zijn of pijnlijk aanvoelen.
  • Indien de lenzen irriteren, je ogen rood worden, je zicht vertroebeld of je een gevoeligheid voor licht ontwikkelt, neem dan je lenzen uit en contacteer je contactlensspecialist.
  • Een beetje organisatie kan nooit kwaad.
  • Gebruik een goede spiegel en voldoende verlichting wanneer je je lenzen manipuleert.
  • Maak er een gewoonte van je lenzen altijd in dezelfde volgorde in te zetten. Begin bijvoorbeeld steeds met de rechterlens. Zo sluit je vergissingen uit.
  • Als je je lenzen in de badkamer inzet en je gebruikt de spiegel die boven de wastafel hangt, sluit dan even de waterafvoer. Je weet maar nooit...
  • Om vergissingen te vermijden: bewaar je lenzen en vloeistoffen niet in het medicijnkastje.
  • Zorg ervoor dat je altijd voldoende lensvloeistoffen in huis hebt. Gebruik nooit leidingwater of speeksel. Gebruik voor bewaring alleen het daartoe bestemde lensetui.
  • Zorg ervoor dat je steeds een reservelens bij de hand hebt.
  • Lenzen corrigeren je zicht, ze dienen niet als bescherming voor je ogen. Zorg er dus voor dat je je ogen beschermt wanneer dat nodig is (zon, bepaalde taken,...).

 

 

 

Uit welk materiaal zijn contactlenzen vervaardigd?

Contactlenzen zijn vervaardigd uit plastics, materialen die polymeren genoemd worden. Sommige van deze polymeren nemen haast geen water op en worden gebruikt om zgn. vormvaste ('flexibele') lenzen te maken. Andere nemen wel een zeker percentage water op en worden hierdoor zacht.

 

 

 

Verandert mijn gezichtsvermogen bij het ouder worden?

De huidige generatie senioren kent een zeer actieve levensstijl. Een levensstijl die bij voorgaande generaties leeftijdsgenoten onbekend was. Dat vaak ogen hierbij een belangrijke rol spelen, valt af te leiden uit het feit dat zo'n 90% van alle ons omringende informatie ons bereikt via de ogen. Dus hoe beter het zicht, hoe comfortabeler u kunt deelnemen aan het dagelijks leven. Denk bijvoorbeeld aan fietsen of auto rijden, aan sportbeoefening, aan TV-kijken of met de computer werken en aan de duizend en één andere dingen die u dagelijks doet.


Toch zult u merken dat bij het ouder worden het zicht langzaam maar zeker minder wordt. U hoeft zich hierover echter geen zorgen te maken, aangezien de meeste kijkproblemen met een passende optische correctie weer tot volledig herstel van het oorspronkelijke gezichtsvermogen leiden. Slechts een beperkt aantal afwijkingen maakt medisch ingrijpen noodzakelijk.

 

 

 

Verergert astigmatisme met de loop der tijd?

De mate van astigmatisme kan langzaam veranderen. Regelmatig oogonderzoek zorgt er echter voor dat een goed zicht gehandhaafd kan worden.

 

 

 

Vind je je bril leuk?

Vind je dat je bril perfect bij je past en opteer je daarom voor deze gezichtscorrectie? Weet dan dat je nu eigenlijk niet meer moet kiezen tussen een bril OF lenzen. Contactlenzen van de nieuwe generatie vragen een zeer beperkte gewenningstijd en zitten zo comfortabel dat je ze perfect occasioneel kunt dragen (sport of een avondje uit).

 

 

 

Waar moet u op letten tijdens het (snel)verkeer?

Op de auto(snel)wegen rijden u en uw medeweggebruikers in het algemeen met een redelijk hoge snelheid. Een snelheid van 100 à 120 km/uur stelt hoge eisen aan uw ogen, uw concentratievermogen en uw gezichtsveld. De beweeglijkheid van uw ogen is door deze omstandigheden noodgedwongen beperkt (fixeren op bepaalde punten, weinig om u heen kijken), zodat vermoeidheid sneller kan optreden. Om deze vermoeidheid te voorkomen is het nuttig regelmatig naar voorwerpen op verschillende afstanden voor u te kijken. Een hoge snelheid kan ook moeilijkheden veroorzaken bij het correct diepte zien. Hoe sneller u rijdt, hoe sneller u moet reageren op verkeerssituaties voor u. Rijden met hoge snelheid stelt dus hoge eisen aan uw reactievermogen en aan uw besluitvaardigheid. Uw ogen zijn daarbij van vitaal belang.

 

 

 

Waar zijn we?

Deze eenvoudige vraag krijgt een totaal andere lading als je je in gedachten verplaatst naar een boot, in een storm voor een rotskust. Tussen vroeger en nu is er geen verschil over wie de vraag beantwoordt: de navigator. Er is wel een groot verschil in de manier hoe men aan het antwoord komt. Plaatsbepaling vindt plaats door coördinaten exact op een nauwkeurige kaart af te zetten. Op het kruispunt van beide coördinaten bevinden wij ons. Op de wereldbol noemen we de coördinaten lengte en breedte. De lengtegraden zijn genummerde denkbeeldige lijnen (meridianen) die van noord naar zuid lopen. Lijn nul loopt over Greenwich. De breedtegraden zijn genummerde denkbeeldige evenwijdige cirkels. De grootste cirkel is de evenaar. Het gedeelte van de aarde ten noorden van de evenaar is het noordelijk halfrond.

Bepalen van de breedte

 

Tot de grote ontdekkingsreizen van de 15de eeuw waren de zeevaartroutes en kaarten gebaseerd op kustnavigatie. Het kompas was het belangrijkste navigatie-instrument en volstond alleen om korte oversteken uit te voeren. Rond de 15de eeuw zocht men een nieuwe route via het westen naar India. De koning van Spanje huurde Columbus hiervoor in. Hij voer als eerste ter hoogte van de Canarische Eilanden naar het westen en dat bleek een goede zet omdat op deze hoogte meestal een goede wind staat. Uit het logboek van Columbus blijkt ook dat hij in staat was om dagelijks zijn breedte te bepalen. Als hij alleen een kompas zou hebben gebruikt, was hij waarschijnlijk nooit in Amerika gekomen. Al eeuwen wisten astronomen en zeelui dat de sterren regelmatige banen beschreven, maar dat de poolster nagenoeg stationair is. De hoogte van de Poolster is afhankelijk van de positie van de waarnemer. Op de evenaar staat de Poolster op de horizon en noordelijker komt hij hoger te staan. De richting blijft echter steeds ongewijzigd. Men gebruikte het kwadrant, astrolabium of jacobsstaf om de hoogte van de Poolster te meten en zodoende de breedte te bepalen.

Het bepalen van de breedte door Columbus was echter niet nieuw. Eeuwen eerder deden de Arabieren dat al met een knopentouwtje: de kamal. De kamal bestaat uit een touwtje met aan het eind een stukje hout. Voordat men vertrok, bracht men een knoop aan in het touwtje. Deze knoop zat zo dat, met de knoop tussen zijn tanden en het touwtje strak naar voren gespannen, het stukje hout precies tussen de horizon en de Poolster paste. Om terug te komen reisde men net zo lang in noordzuidelijke richting tot het houtje weer precies tussen horizon en polaris paste. Hierna reisde men in oostwestelijke richting deze ‘breedtegraad’ weer af naar het punt van vertrek. Men ontwikkelde zelfs een systeem met vooraf aangebrachte knopen en een almanak voor belangrijke plaatsen.

Deze methode om de breedte te bepalen kan echter niet toegepast worden op het zuidelijk halfrond omdat de Poolster dan achter de horizon is verdwenen.

Voor de breedtebepaling op het zuidelijk halfrond en overdag komt alleen de zon in aanmerking. Het regelmatig peilen van de zon bezorgde de navigators vaak een oogbeschadiging. Een zeer belangrijke verbetering was de introductie van de backstaff in 1595 waarbij de waarnemingen met de rug naar de zon werden gedaan. In de tweede helft van de 17de eeuw rustte men de instrumenten uit met een spiegel, waardoor ook andere hemellichamen gemeten konden worden.

Bepaling van de lengte

Het bepalen van de lengte was lang onmogelijk. Men kon dit alleen door de afgelegde afstand in te schatten. De oplossing dacht men eveneens gevonden te hebben in de bewegingen van de hemellichamen. Astronomen hadden de bewegingen van de hemellichamen vastgelegd in almanakken en sterrenkaarten. De sterren draaiden weliswaar rond de aarde, maar waren stationair ten opzichte van elkaar. Door de hoogte te meten van verschillende hemellichamen op een exact tijdstip en de bijbehorende breedtecirkels te bepalen, kon de positie van de waarnemer worden bepaald aan de hand van de snijpunten van de uitkomsten. In de praktijk bleek dit echter onuitvoerbaar door de complexe berekeningen maar vooral door het ontbreken van een exacte tijd. De almanakken maakten melding van een lokale tijd en om ze te kunnen gebruiken, moest men in staat zijn het tijdverschil tussen de plaatselijke tijd aan boord en de standaardtijd uit de almanak te bepalen. Hiervoor was het noodzakelijk om de tijd mee te nemen uit de plaats van vertrek. Het bepalen van een plaatselijke tijd kon redelijk eenvoudig aan de hand van de zon. Hiervoor had men schitterende messing ringzonnewijzers aan boord.

In 1762 kwam de doorbraak doordat John Harrison in staat bleek een scheepschronometer te vervaardigen die de standaardtijd tot op een halve seconde nauwkeurig kon bepalen. Onthoudt hierbij dat 15 graden longitude gelijk is aan 1 uur tijdverschil. Pas in 1900 kwamen er tijdseinen via de radio.

 

 

 

Waardoor wordt cataract veroorzaakt?

De oorzaak van cataract is niet exact gekend. Wel is bekend dat een verandering van de chemische samenstelling van stoffen in het oog er toe leidt dat de ooglens troebel wordt. Dit kan het gevolg zijn van het ouder worden, maar ook erfelijkheid, een oogletsel of een ziekte kunnen daarin een rol spelen. Overmatige blootstelling van de ogen aan UV-straling (aanwezig in het zonlicht), roken of het gebruik van bepaalde medicijnen zijn eveneens risicofactoren voor de ontwikkeling van cataract. Meestal worden beide ogen getroffen, hoewel de ontwikkeling van cataract per oog verschillend kan zijn.

 

 

 

Waarom is glaucoom schadelijk voor een goed zicht?

De oogzenuw aan de achterkant van het oog zorgt ervoor dat de door het oog waargenomen beelden de hersenen bereiken. Als de vezels waaruit de oogzenuw is opgebouwd beschadigd raken, neemt de hoeveelheid en de kwaliteit van de visuele informatie die naar de hersenen wordt gezonden af, met uiteindelijk blindheid tot gevolg.

 

 

 

Waarom multifocale of bifocale glazen?

Als men een bril nodig heeft om op afstand én van dichtbij het beeld te corrigeren, is het mogelijk om brillenglazen te combineren. Het bovenste deel van het glas heeft dan de sterkte om op afstand scherp te zien, het onderste gedeelte wordt gemaakt op leesbrilsterkte. Men spreekt dan van een bifocale bril of een bril met 'leesstukjes' of 'maantjes'. Met een bifocale bril kan men dus op twee afstanden scherp zien, van veraf en van dichtbij.

 

Soms kan het ook wenselijk of noodzakelijk zijn om alle tussenafstanden scherp te zien. In dat geval kan een multifocale bril de oplossing zijn. Hierbij is er een geleidelijke overgang tussen de verschillende sterktes van het glas. Op alle afstanden kan dan scherp gezien worden door te kijken door het juiste deel van het overgangsgebied.
Een nadeel van multifocale glazen is dat bij opzij kijken door het onderste gedeelte van het glas enige vervorming van het beeld optreedt. Een ander nadeel van bifocale en multifocale glazen is dat tijdens het lopen de vloer of de trap wazig is. Daarbij kijkt u immers door het leesbrilgedeelte. De meeste mensen wennen echter snel aan bi- en multifocale glazen. Voor mensen die slecht te been zijn of last hebben van evenwichtsstoornissen is een gecombineerde bril niet altijd aan te raden.

 

 

Waarom multifocale of bifocale glazen?

Als men een bril nodig heeft om op afstand én van dichtbij het beeld te corrigeren, is het mogelijk om brillenglazen te combineren. Het bovenste deel van het glas heeft dan de sterkte om op afstand scherp te zien, het onderste gedeelte wordt gemaakt op leesbrilsterkte. Men spreekt dan van een bifocale bril of een bril met 'leesstukjes' of 'maantjes'. Met een bifocale bril kan men dus op twee afstanden scherp zien, van veraf en van dichtbij.

 

Soms kan het ook wenselijk of noodzakelijk zijn om alle tussenafstanden scherp te zien. In dat geval kan een multifocale bril de oplossing zijn. Hierbij is er een geleidelijke overgang tussen de verschillende sterktes van het glas. Op alle afstanden kan dan scherp gezien worden door te kijken door het juiste deel van het overgangsgebied.
Een nadeel van multifocale glazen is dat bij opzij kijken door het onderste gedeelte van het glas enige vervorming van het beeld optreedt. Een ander nadeel van bifocale en multifocale glazen is dat tijdens het lopen de vloer of de trap wazig is. Daarbij kijkt u immers door het leesbrilgedeelte. De meeste mensen wennen echter snel aan bi- en multifocale glazen. Voor mensen die slecht te been zijn of last hebben van evenwichtsstoornissen is een gecombineerde bril niet altijd aan te raden.

 

 

Waarom worden brillenglazen ontspiegeld?

Op grond van het verschil in brekingsindex tussen lucht en glas ontstaan op een brillenglas reflecties, die nadelig zijn voor de brildrager.

Nadelen van niet-ontspiegelde brillenglazen:

 

  • Licht dat van achteren op een brillenglas valt, wordt in het oog van de brildrager weerkaatst. Deze neemt daardoor storende reflectiebeelden en lichtsluiers van objecten waar die zich achter hem bevinden.

 

  • Licht dat van voren op een brillenglas valt, wordt binnenin het glas meerdere malen gereflecteerd. Door al deze storende reflectiebeelden en lichtsluiers zien we minder goed. Zij verminderen het contrast en kunnen zelfs de informatie vervalsen. Vooral bij het autorijden in het donker en in de regen is dit zeer hinderlijk.

 

Voordelen van ontspiegelde brillenglazen:

 

  • Storende reflectiebeelden en beeldsluiers worden sterk verminderd.

 

  • Een vrije blik op de ogen van de brildrager is mogelijk. De bril ziet er mooier uit.

 

  • De lichtdoorlaatbaarheid van het brillenglas is hoger. De omgeving wordt door de brildrager helderder en duidelijker waargenomen.

 

 

 

Waarvoor dient een bril?

Het menselijk oog is te vergelijken met een fototoestel. Via de lens komen beelden op een licht- en kleurgevoelig oppervlak. Bij een fototoestel is dat de kleurenfilm, bij het oog is dat het netvlies. De ooglens zorgt er normaal gesproken voor dat de beelden die we zien scherp op het netvlies komen en kan zich ook aanpassen aan de kijkafstand. Als u bijvoorbeeld van de krant opkijkt uit het raam, dan verandert de lens zodat u op verschillende afstanden scherp ziet. Deze verandering van de lens wordt accommodatie genoemd. Bij sommige mensen is de bouw van het oog echter zodanig, dat geen scherpe afbeelding te verkrijgen is. Bij het ouder worden neemt bovendien het vermogen van het oog tot scherpstellen af. Het juiste brillenglas (ook een soort lens) kan er dan voor zorgen dat er toch een scherpe afbeelding op het netvlies komt.

 

 

Wanneer ben je astigmaat?

Bij velen onder ons is het hoornvlies niet volmaakt bolvormig. Wanneer de aanwezigheid van vlakkere en steilere delen aanleiding geeft tot een verstoring van je gezichtsscherpte, ben je astigmaat. Dit kan ook een gevolg zijn van een niet-perfecte lichtbreking door de ooglens. Astigmatisme kan o.a. verholpen worden door een contactlens met torische sterkte.

 

 

 

Wanneer ben je bijziend?

Als je alles wat dichtbij is scherp ziet, maar voorwerpen die verderaf zijn troebel waarneemt, dan ben je waarschijnlijk bijziend (myoop). Bijziendheid kan o.a. gecorrigeerd worden door een contactlens met negatieve sterkte.

 

 

 

Wanneer ben je presbyoop?

Als alles functioneert zoals het hoort, verandert de ooglens van vorm om een voorwerp scherp in beeld te krijgen. Naarmate je ouder wordt, verminderd de elasticiteit van de ooglens en het lenskapsel. Het wordt bijgevolg moeilijker om scherp te stellen op dichtbijgelegen voorwerpen. Het vraagt bijvoorbeeld meer inspanning om te lezen. Dit verschijnsel noemt men presbyopie of ouderdomsverziendheid. Je kan dit o.a. verhelpen met progressieve lenzen.

 

 

 

Wanneer ben je verziend?

Kijk je moeiteloos in de verte, maar blijven de dingen in je nabijheid wazig? Dan ben je wellicht verziend (hypermetroop). In dat geval biedt een lens met positieve sterkte de oplossing.

 

 

 

Wanneer moet cataract operatief behandeld worden?

Cataract kan zich gedurende een zeer lange periode langzaam ontwikkelen, maar kan ook zeer snel - in slechts een paar maanden - een operatie noodzakelijk maken. Sommige vormen van cataract bereiken echter nooit het punt dat verwijdering noodzakelijk is. De meeste mensen wachten met de verwijdering van cataract totdat deze aandoening de dagelijkse activiteiten ernstig bemoeilijkt.

 

 

 

Wanneer moet je zeker een zonnebril dragen?

Je ogen lopen meer risico op een beschadiging door fel zonlicht wanneer:

 

  • je buitensporten beoefent
  • je veel werkzaamheden buiten of met kunstmatige felle lichtbronnen verricht
  • je in een helder, zonnig klimaat verblijft
  • je een cataractoperatie hebt ondergaan
  • je geneesmiddelen neemt die uw ogen lichtgevoelig maken (bvb antibiotica, middelen tegen hoge bloeddruk, kalmerende middelen, orale anticonceptiemiddelen)
  • je contactlenzen draagt

 

 

 

Wanneer ontstaat presbyopie?

Dit verschilt van persoon tot persoon. Hoewel het lijkt dat presbyopie plotseling optreedt, is het toch zo dat de achteruitgang van de kwaliteit van de ooglens een proces van vele jaren is. In het algemeen wordt presbyopie na het veertigste levensjaar als hinderlijk ervaren.

 

 

 

Wat betekenen de getallen 10 X 40?

Het eerste getal, 10, duidt de vergroting aan. Men ziet een object in dit geval 10 maal groter of 10 maal dichterbij dan met het blote oog. Het tweede getal, 40, geeft de diameter aan van de intredepupil, dus van de objectieflens. Dit is de lens die naar het object gekeerd is. In dit geval dus 40 mm.

 

 

 

Wat betekent gezichtsscherpte precies?

Gezichtsscherpte is in feite de mate waarin het oog details kan onderscheiden. Het is niet zo dat bij een mens beide ogen per definitie precies dezelfde scherpte hebben. Hoewel dit dikwijls wel het geval is, komt het veel voor dat er een onderlinge afwijking in scherpte tussen beide ogen is.

 

 

 

Wat betekent GPS?

GPS (Global Positioning System) is een positiebepalingssysteem van de Amerikaanse strijdkrachten. Het systeem bestaat uit een 24-tal satellieten die elk in een vaste baan om de aarde draaien. Elk van deze satellieten heeft een eigen signaal dat wordt opgevangen door het 'hand-held' GPS-systeem, de ontvanger ter grootte van een zaktelefoon. Deze ontvanger heeft een soort logboek van de banen die elk van de 24 satellieten beschrijft. Door op een bepaald moment de positie van de satellieten (die zij door de ruimte zenden) te vergelijken met de tijd op het moment van aflezen, kan de ontvanger exact bepalen waar hij zich op dat moment bevindt. Door immers het snijpunt te nemen van minimaal drie satellieten krijg je een bepaald punt op de aardbol: je positie.

 

Wellicht is het bovenstaande een beetje te technisch, maar het enige dat je dan ook dient te onthouden is dat GPS je kan helpen bij het vinden van je locatie en de richting die je zou moeten volgen om bij een bepaald doel te komen. Immers, als een GPS-ontvanger weet waar je bent en waar je naartoe wilt, dan kan hij (mits je beweegt!) bepalen of je in de goede richting beweegt. Een GPS is dus zeker geen kompas, maar puur een electronisch hulpmiddel dat door zijn rekencapaciteit ook extra informatie kan geven, zoals snelheid, waarschijnlijke aankomsttijd en afgelegde afstand. Belangrijk en bijzonder goed nieuws voor gebruikers van een GPS is het feit dat de Amerikaanse overheid met ingang van 4 mei 2000 de Selective Availability (SA) heeft afgeschaft. Dit betekent voor mensen die een GPS-ontvanger hebben, dat zij hun positie nog nauwkeuriger kunnen bepalen (tot zelfs tien meter nauwkeurig). Veiligheid is een aspect dat bij GPS zeer belangrijk is. Veel GPS-ontvangers waarschuwen je dan ook bij het opstarten dat het geen levensreddend materiaal is. Batterijen kunnen opraken en electronica kan beschadigd raken. Kortom: neem altijd een kompas en kaart mee, naast je GPS-ontvanger.

 

 

 

Wat doen de prisma's in verrekijkers?

Hoofdzakelijk zetten ze de beelden rechtop. Zonder de prisma's zou je de beelden ondersteboven zien. Ook verkorten ze het lichtpad, zodat verrekijkers compact kunnen blijven.


Er bestaan twee types prisma's: porro- en dakkantprisma's.


  • Porroprisma's zijn in de fabriek makkelijker precies uit te lijnen, waardoor verrekijkers met porroprisma's bij éénzelfde objectiefgrootte goedkoper zijn.
  • Dakkantprisma's zijn wat compacter, zodat ze eenvoudiger mee te nemen zijn op een wandeling. Voor gebruik in de astronomie zijn de dakkantprisma's minder geschikt omdat ze door het ontwerp meer licht verliezen dan porroprisma's.

 

 

 

Wat gebeurt er na de verwijdering van cataract?

Samen met uw oogarts beslist u over het soort oogcorrectie na de cataract operatie. Een intraoculair lensimplantaat, in uw oog gebracht tijdens de operatie, dient als nieuwe lens en is de meest toegepaste wijze voor een oogcorrectie. In sommige gevallen is het echter nodig tevens een bril of contactlenzen te gebruiken om een optimaal nieuw gezichtsvermogen te verkrijgen. U zult zich na een dergelijke ingreep gegarandeerd als herboren voelen.

 

 

 

Wat is amblyopie?

Amblyopie - ook wel lui oog genoemd - is het onvermogen van één oog om het gezichtsvermogen volledig tot ontwikkeling te laten komen. Deze oogafwijking is niet volledig te corrigeren met een bril of contactlenzen. De oorzaak hiervan ligt in ieder geval niet aan de gezondheidstoestand van het oog. Amblyopie is meestal het gevolg van scheel zien of van een groot verschil tussen de sterkte van het ene oog ten opzichte van het andere.

 

 

 

Wat is astigmatisme?

Astigmatisme is een oogafwijking die optreedt als één of meer van de optische elementen van het oog enigszins onregelmatig van vorm (bijvoorbeeld niet sferisch) zijn, waardoor de lichtstralen een verschil in breking hebben en er dus op 2 verschillende afstanden een brandpunt wordt gevormd (daardoor ontstaat er een wazig en vervormd beeld op elke afstand). Een astigmatisch oog geeft dus een vertekend beeld van de werkelijkheid en kan hoofdpijn als gevolg hebben.

 

 

 

Wat is bijziendheid?

Bijziendheid - in vaktermen myopie - is een oogafwijking waarbij voorwerpen dichtbij goed en scherp worden gezien, terwijl voorwerpen op afstand niet duidelijk worden waargenomen.

 

 

 

Wat is cataract?

Als de normaal kristalheldere ooglens van uw oog troebel en ondoorzichtig wordt, is er sprake van cataract. Cataract komt voor in verschillende gradaties: van uiterst kleine troebele stipjes in de lens tot een nagenoeg volledig troebele ooglens, met een aanmerkelijk verlies van het gezichtsvermogen tot gevolg. Een troebele ooglens veroorzaakt immers wazig of vervormd zicht.

 

 

 

Wat is de Cassinischeiding?

De Cassinischeiding is de donkere scheiding tussen de A- en de B-ring rond de planeet Saturnus. Het meest opvallende kenmerk van Saturnus is zeker en vast de schijf van ringen rondom de planeet. Deze ringen werden door Galileo Galilei in 1610 voor het eerst waargenomen, maar slechts in 1655 door Christiaan Huygens als een ring geïdentificeerd.

Giovanni Domenico Cassini ontdekte in 1675 dat de ring eigenlijk uit twee ringen bestaat: tussen de buitenste A-ring en de helderdere, binnenste B-ring bevindt zich een scheiding die men later de Cassinischeiding is gaan noemen. De Cassinischeiding bevindt zich op 117.500 km van het middelpunt van Saturnus (1.95 Saturnus stralen) en is ongeveer 4.650 km breed. Ze wordt veroorzaakt door de aantrekkingskracht van de maan Mimas die in een 2:1 resonantie staat ten opzichte van de deeltjes die zich in de Cassinischeiding zouden bevinden.

De Amerikaanse wiskundige Daniel Kirkwood had dit reeds in 1866 ontdekt. Edward Emerson Barnard ontdekte in het begin van de 20e eeuw dat de Cassinischeiding niet helemaal vrij is van deeltjes. Dit werd door de Voyager 2 expeditie in 1981 bevestigd. Naast de Cassinischeiding tussen de A- en de B-ring, bevindt zich in de A-ring zelf een 300 km brede scheiding, de zogenaamde Enckescheiding (waarschijnlijk waargenomen door Johann Encke in 1837, maar slechts met zekerheid bevestigd door James Keeler in 1888).

In tegenstelling tot de Enckescheiding, is de Cassinischeiding onder goede omstandigheden makkelijk waarneembaar met een bescheiden telescoop. De bezoeken van Voyager 1 in 1980 en Voyager 2 in 1981 hebben nog kleinere scheidingen aan het licht gebracht: de Maxwellscheiding (270 km breed, op een afstand van 87.500 km van het middelpunt van Saturnus) en de Keelerscheiding (35 km breed, op een afstand van 136.500 km van het middelpunt van Saturnus).

 

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Cassinischeiding

 

 

 

 

Wat is de invloed van presbyopie op mijn dagelijks leven?

Als u gewend bent geraakt aan uw nieuwe bril of contact­lenzen, zult u ervaren dat het comfortabel zien tijdens uw dagelijkse bezigheden beter is dan voorheen. Mits goed gecorrigeerd, zal de oogafwijking presbyopie géén merkbare invloed meer hebben op uw dagelijks leven. Integendeel, goed dichtbij en veraf zien gaan nu weer hand in hand. Wel is het noodzakelijk dat u regelmatig uw ogen laat controleren.

 

 

 

Wat is de invloed van verziendheid op uw gezichtsvermogen?

Als u verziend bent, moet u zich ongewild extra inspannen om - zelfs op afstand - goed en scherp te kunnen zien. Dichtbij zien vergt een nog grotere inspanning, als dit al lukt. Deze extra inspanning van de oogspieren veroorzaakt meestal vermoeidheid, spanning en een behoorlijk gevoel van ongemak. Als de ooglens een voorwerp niet scherp op het netvlies kan projecteren, heeft dat tot gevolg dat u wazig ziet.

 

 

 

Wat is de oorzaak van bijziendheid?

Als de lengtedoorsnede van uw oogbol relatief te lang of het hoornvlies te sterk gekromd is, worden de lichtstralen die het oog bereiken niet op de juiste wijze gebroken. In dit geval valt het brandpunt voor het netvlies. Er zijn aanwijzingen dat bijziendheid erfelijk is. In toenemende mate blijkt tevens dat langdurig ingespannen werk mede een oorzaak kan zijn.

 

 

 

Wat is de oorzaak van verziendheid?

Als de lengtedoorsnede van uw oogbol te kort is of als het hoornvlies niet genoeg is gekromd, kunnen voorwerpen op korte afstand niet scherp en duidelijk op het netvlies worden geprojecteerd. Er zijn deskundigen die ervan uitgaan dat verziendheid erfelijk is, anderen wijten deze oogafwijking aan externe omstandigheden. De werkelijke directe oorzaak is feitelijk niet bekend.

 

 

 

Wat is een prisma?

Een prisma is een veelvlak van een doorzichtig materiaal. Een prisma wordt veel gebruikt in optische instrumenten om de richting van het licht te veranderen of het licht te breken in de kleuren waaruit licht bestaat. Zo kan er met een prisma een spectrum worden gevormd.

De werking van een prisma berust op verschillende brekingseigenschappen van de verschillende golflengten van de kleuren. Licht treedt het prisma altijd binnen via één van de zijvlakken en verlaat het prisma ook via één van de zijvlakken.

Door de breking die in het prisma optreedt, wordt de richting van het licht veranderd.

Hiernaast is een dwarsdoorsnede van een periscoop afgebeeld. De blauwe vlakken zijn de prisma's.

Prisma's worden ook toegepast om beelden te spiegelen. Deze prisma's heten omkeerprisma's. Dit wordt bijvoorbeeld gebruikt in een periscoop. In de tekening is te zien dat twee glazen prisma's van 45° het licht elk 90° buigen.

Scheidingsprisma's zijn prisma's met een halfverzilverd kitvlak. Deze prisma's worden gebruikt om een stralenbundel te splitsen of om stralenbundels samen te doen vallen. Ook bestaan er dubbelprisma's. Deze bestaan uit glassoorten met verschillend kleurschiftend vermogen (het ontleden van licht in zijn samengestelde kleuren). Er ontstaat wel een breking, maar er treedt geen kleurschifting op. De kleurschifting die door het eerste prisma wordt veroorzaakt, wordt door het tweede prisma weer verenigd.

 

 

 

 

 

Wat is een thermoscoop?

Galileo Galilei maakte omstreeks 1593 een glazen bol met daaraan een buis. Als hij de buis in een bak met water zette en zijn handen op de bol legde, steeg het waterpeil in de bak. Dit kwam doordat de lucht in de bol uitzette (door de warmte van de handen) en zo het water omhoogstuwde. Het apparaat noemde Galileo een thermoscoop.

 

 

 

Wat is EGNOS?

EGNOS is de afkorting voor een correctiesignaal dat naar de GPS gestuurd wordt om de plaatsbepaling nog nauwkeuriger te maken en de GPS precisie nog te vergroten.

Omdat dit correctiesignaal afhankelijk is van het werelddeel, zal iedere regio zijn eigen correctiesignaal hebben. In Amerika heet dit signaal bijvoorbeeld WAAS, in Azië wordt dit MSAS genoemd. Dit signaal is boven Europa nog steeds in een testfase. Wanneer het effectief volledig operationeel zal zijn, is nog niet 100 % duidelijk.

Regelmatig is het signaal wel al te ontvangen en zelfs in deze testfase zijn er al ongelooflijke nauwkeurigheden mogelijk (soms zelfs tot op 1 m!). Doordat dit EGNOS signaal nog steeds in een testfase zit, is het beter om enkel occasioneel de WAAS/EGNOS-functie van je GPS in te schakelen.

Sommige toestellen (zoals de GPSmap 60C) kunnen bij verkeerde EGNOS signalen compleet tilt slaan en durven volledig vastlopen tijdens het gebruik. Indien EGNOS door de GPS ontvangen en correct gedecodeerd wordt, verschijnt er boven of in iedere signaalsterktebalk van die satteliet waarvoor een correctiesignaal gekend is een kleine 'D'.

 

 

 

Wat is Eye relief?

'Eye relief' is de afstand tussen uw oog en het oculair wanneer het gehele beeldveld zichtbaar is. Over het algemeen wordt deze afstand kleiner naarmate de vergroting toeneemt. Een lange eye relief maakt het waarnemen comfortabeler, vooral voor mensen met een bril. Om met uw bril op het hele beeldveld te kunnen zien, heeft u een eye relief nodig van minstens 16 mm. Iets korter en het is alsof u door een sleutelgat kijkt.

 

 

 

Wat is glaucoom?

Glaucoom is een oogziekte waarbij door een te hoge druk van de vloeistof binnenin de oogbol - oogdruk genoemd - de oogzenuw wordt beschadigd of zelfs vernietigd. Deze beschadiging kan leiden tot aanmerkelijk verlies van het gezichtsvermogen of zelfs tot blindheid, als de ziekte niet tijdig wordt behandeld. Glaucoom is één van de belangrijkste oorzaken van blindheid in de wereld.

 

 

 

Wat is het nut van een uitgebreid oogonderzoek?

Omdat het gezichtsvermogen kan veranderen zonder dat u of uw kind dat direct merkt, is het verstandig om de ogen van uw kind ieder jaar te laten onderzoeken. Tijdens deze controle wordt aandacht besteed aan de volgende punten:

 

  • Informatie over de algemene gezondheidstoestand van uw kind en de geschiedenis van zijn of haar gezichtsvermogen.
  • Onderzoeken naar bijziendheid, verziendheid, astigmatisme, kleurwaarneming, een lui oog, scheel zien, onderlinge coördinatie van de ogen, goed diepte zien en de mogelijkheid om de ogen goed scherp te stellen.

 

 

 

Wat is het schemergetal?

Het schemergetal geeft de zichtsterkte van een kijker aan. Hoe hoger die is, des te beter zijn de details herkenbaar. Het schemergetal wordt als volgt berekend: de vierkantswortel uit (vergroting X intredepupil). Dus de vierkantswortel uit (40 X 10) = 20. Als we voor het waarnemen bij schemering bovendien de kijker 7 X 42 aanbevelen, dan is dat omdat ondanks het schemergetal van "slechts" 17,9 zijn 2 mm grotere uittredepupil het kijken makkelijker maakt.

 

 

 

Wat is het verschil tussen dichtbij en veraf zien?

Om zowel dichtbij als veraf scherp te kunnen zien, kan het oog accommoderen. Bij het kijken in de verte is de ooglens ontspannen, terwijl bij het dichtbij zien de ooglens een sterkere kromming krijgt doordat de oogspieren de ooglens boller maken. Hierdoor komt het beeld toch scherp op het netvlies.

 

 

 

Wat is presbyopie?

Presbyopie is de wetenschappelijke naam voor een veel voorkomend kijkprobleem bij mensen die de veertig zijn gepasseerd. In de volksmond wordt dit ook wel het probleem van de te korte armen genoemd. Doordat de ooglens de oorspronkelijke flexibiliteit verliest, wordt het moeilijk het oog zodanig in te stellen dat voorwerpen dichtbij scherp gezien kunnen worden.

 

 

 

Wat is verziendheid?

Verziendheid - in vaktermen hypermetropie - is de toestand van het gezichtsvermogen waarbij onderwerpen op afstand doorgaans goed en scherp worden gezien. Voorwerpen dichtbij worden echter niet scherp waargenomen.

 

 

 

Wat is volspectrumverlichting?

Het belang van natuurlijk licht

 

Mensen zijn niet voor niks vrolijker als de zon schijnt. In de zomer hebben we meer energie en voelen we ons prettiger. Dat komt omdat het langer licht is en we veel meer buiten leven.'s Winters is dat allemaal een stuk minder en zijn veel mensen sneller vermoeid en prikkelbaar. Daartegen kun je je wapenen met volspectrumverlichting. Volgens de Amerikaanse lichtbioloog dr. John Ott heeft zonlicht een positieve werking op alle levende organismen. Daglicht activeert de aanmaak van vitamine D en calcium en het verlaagt de bloeddruk en cholesterolspiegel. Ook heeft natuurlijk licht een stimulerend effect op ons immuunsysteem. Daglicht is rustgevend en maakt contrasten duidelijk. Daglicht is onmisbaar.

 

Voordelen volspectrumverlichting:

 

# Bevat alle frequenties van natuurlijk licht.
# Daglicht gemakkelijk op de plek waar u wilt.
# Verbetert uw stemming.
# Geschikt voor lichttherapie.
# Prettig licht, dus ontspannen lezen, werken enz.
# Positieve werking op lichaam en geest.
# Natuurgetrouwe kleurweergave.
# Bevordert een goede gezondheid en productiviteit.
# Genezing van ziekte verloopt sneller.
# Voorkomt oogvermoeidheid, hoofdpijn e.a. niet-specifieke klachten.

 

 

Wat kan bijdragen tot een meer comfortabel zicht?

Als u rekening houdt met mogelijke beperkingen van minder zien op latere leeftijd is het goed de volgende tips in acht te nemen:


  • Uw ogen kunnen beter functioneren bij méér licht als u leest of bepaalde werkzaamheden dichtbij moet uitvoeren. Zorg daarom dat de lichtbron dichterbij wordt geplaatst of dat een sterkere lamp wordt gebruikt.
  • Goed opzij kunnen zien en de reactiesnelheid verminderen bij het ouder worden. Houdt hier dus rekening mee als u deelneemt aan het verkeer.
  • Als u in het donker rijdt, kies dan voor de goed verlichte wegen. Zorg ervoor dat uw koplampen in orde zijn en dat de autoruiten schoon zijn. Wees alert in het verkeer.
  • Zorg ervoor dat uw brillenglazen of contactlenzen schoon en helder zijn.

Als u deze praktische tips en de adviezen opvolgt, zult u merken dat u met een comfortabel en goed zicht uw dagelijkse activiteiten kunt blijven uitvoeren.

 

 

 

Wat kunnen de symptomen zijn van een mogelijk kijkprobleem?

Het is van groot belang voor uw kind dat u let op symptomen die kunnen duiden op een oogafwijking. Met name als uw kind regelmatig last heeft van de volgende problemen:

 

  • De draad kwijtraken bij het lezen
  • Dichtbij werken vermijden
  • Lezen op veel te kleine afstand
  • Regelmatig in de ogen wrijven
  • Terugkerende hoofdpijn
  • De neiging om met één oog te kijken
  • Een vinger bij het lezen gebruiken
  • Kleine letters overslaan bij het lezen
  • Prestaties leveren die niet op het niveau zijn van zijn of haar capaciteiten

 

 

 

Wat te doen als u regelmatig vlekjes of lichtflitsen ziet?

Als u ouder wordt, kan het voorkomen dat u regelmatig vlekjes of lichtflitsen door uw beeld ziet gaan. Deze kunnen allerlei vormen aannemen en kunnen van persoon tot persoon in intensiteit wisselen. Hoewel dit een onschuldige afwijking van het gezichtsvermogen kan zijn, is het toch verstandig uw oogarts te raadplegen.

 

 

 

Wat veroorzaakt presbyopie?

Na de puberteit groeien de ogen niet meer. De ooglens groeit echter wel door, zodat de hoeveelheid cellen in de lens toeneemt. Hierdoor verliest de ooglens op den duur de nodige elasticiteit, waardoor de mogelijkheid om op korte afstand scherp te stellen minder wordt.

 

 

 

Wat verstaat men onder scheel zien?

Strabismus - schele ogen - is een oogafwijking waarbij de ogen niet correct met elkaar samenwerken. Omdat hierdoor een verward beeld van de buitenwereld wordt waargenomen, sluiten de hersenen het beeld van het slechtste oog uit. Eén oog kan naar binnen gekeerd zijn (esotropie), naar buiten (exotropie), naar boven (hypertropie) of naar beneden (hypotropie). In sommige gevallen kan dit ook beide ogen treffen.

 

 

 

Wat wil de vermelding 110/1000 m zeggen?

Hiermee wordt bedoeld het gezichtsveld, dit is het gebied dat men in de kijker kan overzien, op een afstand van 1000 m. Met deze 10 X 40 kijker kan u dus op 1 km afstand een 110 meter breed waarnemingsveld overzien. Indien in graden aangeduid, b.v. 6,3°/1000 m, vermenigvuldigt u dit getal met 17,5 om het gezichtsveld in meters om te zetten.

 

 

 

Wat zijn de 6 verschillende functies?

De 6 verschillende functies zijn:

 

  • Dagelijks reinigen om de vuildeeltjes die zich op de lens hebben vastgezet te verwijderen. Niet-losgemaakte deeltjes maken dat de lens oncomfortabel gaat aanvoelen en het zicht minder scherp wordt. Ze verminderen tevens de desinfecterende kracht van de oplossingen die mogelijk schadelijke micro-organismen doden.
  • Desinfecteren om micro-organismen (bacteriën, schimmels en virussen) die op de lens zitten te doden. Er zijn 2 soorten desinfectievloeistoffen: producten op basis van waterstofperoxide, die een neutralisatie vereisen, en de zogenaamde chemische desinfectantia die geen neutralisatie behoeven. Neutralisatie is dus enkel nodig wanneer de lenzen gedesinfecteerd worden met een product op basis van waterstofperoxide. In hogere concentraties is dit een zeer krachtig desinfectant, dat een brandend gevoel geeft. Daarom mag ongeneutraliseerde peroxidevloeistof nooit in rechtstreeks contact met het oog komen. Door de neutralisatiereactie wordt het peroxide afgebroken tot water en zuurstof.
  • Spoelen en bewaren van lenzen. Voor het spoelen van de lenzen wordt meestal een isotonische zoutoplossing gebruikt. Let op: een zoutoplossing alleen is niet geschikt om de lenzen in te bewaren aangezien ze doorgaans geen stoffen bevat die de micro-organismen doden of hun groei verhinderen. Er bestaan systemen die beide functies combineren. Volg hier weer de raad van je contactlensspecialist op.
  • Comfortdruppels of bevochtigende oogdruppels. Deze worden gebruikt om de ogen te verfrissen (in een droge of stoffige omgeving). Ze worden ook aangewend om het draagcomfort aan het eind van de dag te verbeteren.
  • Het verwijderen van proteïnen (eiwitten) gebeurt doorgaans op weekbasis aan de hand van enzymentabletjes. Zij verwijderen hardnekkige proteïneafzettingen. Samen met de reiniging en desinfectie zorgen zij weer voor een zuiver lensoppervlak. Proteïneverwijdering wordt niet aangeraden voor lenzen die sneller dan 1 maand vervangen worden, omdat de lenzen vervangen worden voor de afzettingen voor problemen kunnen zorgen.

 

 

 

Wat zijn de beste omstandigheden om bij inspanning goed te zien?

Tijdens het maken van huiswerk is het belangrijk dat de omgeving gelijkmatig is verlicht en dat geen lichtschitteringen storend werken. En natuurlijk moet het meubilair aangepast zijn aan de maten van uw kind en de gewenste lees- en schrijfafstand. Let er ook op dat uw kind regelmatig even pauzeert om de ogen rust te gunnen. Zeker tijdens een langdurige inspanning is dit belangrijk. Als uw kind met een computer werkt of vaak computerspelletjes speelt, is het belangrijk regelmatig te pauzeren.

Om de ogen van uw kind minder te belasten tijdens het televisie kijken, is het verstandig op het volgende te letten:

 

  • Zorg ervoor dat de kamer egaal en zacht verlicht is.
  • Plaats de televisie zo dat hinderlijke schitteringen of reflecties worden vermeden.
  • Laat uw kind niet té dichtbij televisie kijken; een afstand van ten minste 5x de diagonaal van het scherm is aan te raden.
  • Let er ook op dat uw kind buiten de schooluren voldoende tijd heeft om zich te ontspannen. Dit kan ertoe bijdragen dat het gezichtsvermogen zich op een juiste manier ontwikkelt.

 

 

 

Wat zijn de nadelen van contactlenzen?

Aan contactlenzen moet je wennen en daarvoor moet je jezelf een beetje tijd gunnen. Bij de lenzen van de nieuwe generatie is die gewenningstijd gelukkig sterk afgenomen. Het dragen van lenzen vraagt ook altijd enige discipline. Bij daglenzen of extended wear (dag en nacht lenzen dragen) heeft deze discipline betrekking op zich houden aan de regels van de hygiëne en de instructies van de aanpasser. Alle andere soorten lenzen dien je dagelijks te reinigen en te desinfecteren. Ook als je laat op stap geweest bent. De moderne alles-in-één vloeistoffen zorgen er wel voor dat de lensmanipulatie tot een minimum kan herleid worden.

 

 

 

Wat zijn de symptomen van cataract?

Hoewel de ontwikkeling van cataract normaal gesproken niet gepaard gaat met pijnlijke of rode ogen, zijn er toch signalen die duiden op deze aandoening. Een vertroebeld of wazig zicht, het zien van vlekken voor de ogen of het gevoel dat er een film over de ogen ligt, zijn de eerste aanwijzingen. Een tijdelijke verbetering van het zien op korte afstand kan ook optreden terwijl een toenemende gevoeligheid voor fel licht wordt ervaren.

 

 

 

Wat zijn de symptomen van presbyopie?

Het meest bekende symptoom van presbyopie is de manier waarop men boeken of kranten gaat beginnen lezen (met steeds verder uitgestrekte armen), om zo de letters scherp te kunnen zien. Een wazig zicht op normale leesafstand en vermoeidheid van de ogen duiden samen met hoofdpijn als werk op korte afstand moet worden verricht tevens op deze oogafwijking.

 

 

 

Wat zijn de symptomen van verziendheid?

De gebruikelijke symptomen van verziendheid zijn onder meer problemen met de concentratie voor voorwerpen op korte afstand en met de mogelijkheid om deze scherp te kunnen blijven zien, een wazig zicht, pijn in de ogen, vermoeidheid en hoofdpijn aan het eind van de dag, brandende ogen, slechte leescapaciteiten, gevoelens van spanning, geïrriteerdheid en nervositeit na voortdurende concentratie. Goed dichtbij kunnen zien is dus een voorwaarde om deze ongemakken te voorkomen.

 

 

 

Wat zijn de voordelen van contactlenzen?

Esthetische voordelen:

 

  • Contactlenzen zijn onzichtbaar voor anderen
  • Contactlenzen 'ogen' natuurlijk; ze laten je natuurlijke uitstraling onaangetast
  • Contactlenzen doorstaan modetrends
  • Vooral bij hoge correcties zijn lenzen spectaculair vergeleken met een bril
  • De esthetische voordelen beperken zich niet tot louter 'mooi' zijn. Sociale acceptatie en vooral fysieke beweeglijkheid worden bevorderd door het dragen van lenzen.
  • Kleurlenzen zijn leverbaar zonder of met correctie én in kleurversterkende of opake tinten.

 

Visuele & praktische voordelen:

 

  • Ze bieden je een totaal gezichtsveld
  • Geen aandampen bij temperatuurverschillen en regenweer
  • Geen vervorming bij hogere sterkten
  • Zitten niet in de weg tijdens het sporten of bij andere vormen van vrijetijdsbesteding
  • De lenzen blijven steeds gecentreerd op de oogas zodat de correctie optimaal is
  • Betere dieptewaarneming bij hogere sterkten
  • Sommige visuele afwijkingen kunnen beter met contactlenzen worden opgelost, zoals afakie, keratoconus, anisometropie, aniseikonia enz.

 

Beroepsgebonden voordelen:

 

Heel wat beroepsactiviteiten vergen een uitstekend zicht. Hier zijn contactlenzen een ideale oplossing. Fotografen en zij die professioneel te maken hebben met microscopen, telescopen en optische instrumenten dragen graag contactlenzen. Ook chirurgen, beroepssportlui en leden van ordediensten kiezen snel voor de optische en de gebruiksvoordelen van contactlenzen. Dat performers, actrices en acteurs gretige lensdragers zijn, is genoegzaam bekend.

 

 

 

Wat zijn mogelijke problemen van het netvlies?

Tengevolge van het ouder worden kunnen ook problemen ontstaan in de gezondheidstoestand van het netvlies. Vlekvorming door degeneratie van de oogcellen, overgevoeligheid van het netvlies door diabetes mellitus, zelfs losweking van het netvlies hebben een grotere kans bij het ouder worden. Deze verschijnselen kunnen het zicht ernstig aantasten. Dankzij de laatste ontwikkelingen op het gebied van optometrie en van de gezondheidszorg in het algemeen is het tegenwoordig eenvoudiger dan vroeger om ervoor te zorgen dat uw gezichts­vermogen op peil blijft. Oogafwijkingen die vroeger als onbehandelbaar werden beschouwd, zijn tegenwoordig met succes te behandelen. Het is daarom raadzaam uw ogen regelmatig te laten controleren door je oogarts uit preventief oogpunt.

 

 

 

 

 

 

Wat zijn torische maandlenzen?

Deze hebben alle eigenschappen van maandlenzen, met als bijkomende kenmerk dat ze ook je astigmatisme corrigeren, wat met gewone maandlenzen niet gebeurt. Zo verbetert je zicht. Torische lenzen zijn wel duurder in aankoop.

 

 

Welke glazen, welke kleur?

GROEN: reduceert het zichtbare licht zonder de helderheid aan te tasten.

GRIJS: geeft een excellente waarneming van kleuren.

GEEL: verhoogt het contrast op nevelige en mistige dagen.

BRUIN: verhoogt het contrast bij nevel en matige zon.

ORANJE/ROOD: geeft meer contrast dan geel en is optimaal op betrokken dagen; de meest efficiënte kleur bij nevel; biedt het hoogste contrast bij weinig licht en is een efficiënte filter voor blauw licht.

 

 

 

Welke kijkvaardigheden zijn nodig op school?

Een goed gezichtsvermogen houdt in dat een groot aantal kijkvaardigheden goed op elkaar moeten afgestemd zijn om het uw kind mogelijk te maken niet alleen goed en scherp te zien, maar ook om te begrijpen wat hij of zij ziet. De basisvaardigheden die op school nodig zijn, zijn de volgende:


  • Dichtbij zien: de mogelijkheid om duidelijk en comfortabel op een afstand van 30 tot 50 cm te zien. Dit is de afstand waarop schoolwerk in de klas meestal wordt uitgevoerd.
  • Veraf zien: de mogelijkheid om duidelijk en comfortabel te zien op een afstand van 3 meter en verder.
  • Ruimtelijk zien: de mogelijkheid van beide ogen om optimaal samen te werken zodat bijvoorbeeld afstanden goed kunnen worden ingeschat.
  • Beweeglijkheid van de ogen: de mogelijkheid van de ogen om snel en soepel van het ene object naar het andere over te schakelen.
  • Zijwaartse waarneming: de mogelijkheid om voorwerpen opzij waar te nemen, terwijl recht vooruit wordt gekeken.
  • Oog-hand coördinatie: de mogelijkheid om ogen en handen probleemloos en harmonieus te laten samenwerken.

 

Als één (of meer) van deze vaardigheden onvoldoende is ontwikkeld, moeten de ogen van uw kind extra prestaties leveren om dit te compenseren. Aangezien de ogen van jonge kinderen redelijk flexibel zijn, is dit vaak mogelijk zonder dat u een bepaalde oogafwijking zult opmerken. Toch kan deze extra inspanning leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid of andere symptomen. De druk van het leveren van prestaties op school kunnen ook van invloed zijn op de kijkvaardigheden, waardoor een kijkprobleem kan ontstaan dat eerder nog niet bestond.

 

 

 

Welke levensstijl leid je? Welk soort werk doe je?

Als je houdt van sport en actieve vrijetijdsbesteding bieden contactlenzen tal van voordelen. Lenzen vermijden dat je gehinderd wordt door aangedampte of door de regen bespatte glazen. Lenzen bieden je ook meer veiligheid: bij ongelukken met een bril kunnen de glasscherven het oog kwetsen. Lenzen garanderen je bovendien een totaalzicht: als je met een bril op je neus zijdelings kijkt, levert dit een prismatisch effect op omdat je niet door het centrum van het brilglas kijkt. Met lenzen is zoiets uitgesloten. Hou rekening met je beroep en je werkomstandigheden: als het voor de uitoefening van je taken belangrijk is dat je een totaalzicht hebt (bijvoorbeeld bij autorijden), dan kunnen contactlenzen de voorkeur genieten. Werk je echter in zeer stoffige of droge ruimtes, dan kun je beter opteren voor een bril.

 

 

 

Welke soorten contactlenzen bestaan er?

Er zijn twee basistypen contactlenzen: harde en zachte.


  • Harde (flexibele) contactlenzen
    Tegenwoordig zijn harde lenzen niet echt hard meer. We spreken daarom liever over flexibele lenzen die door moderne materialen en productietechnieken beduidend meer comfort bieden dan de harde lenzen van vorige generaties. Harde lenzen zijn er in vele soorten, van redelijk zuurstofdoorlaatbaar tot extreem zuurstofdoorlaatbaar, belangrijk om het hoornvlies te kunnen laten ademen.

  • Zachte contactlenzen
    Het gemeenschappelijke kenmerk van zachte lenzen is een zeer hoog draagcomfort en bijna geen gewenningsperiode. Uw ogen zijn nauwelijks gevoelig voor zachte lenzen. Juist hierdoor is het belangrijk dat u de juiste soort lens krijgt geadvi­seerd, exact afgestemd op de vorm van uw oogbol en op de conditie van uw ogen en uw traanvocht.
    Een ander kenmerk van zachte lenzen is dat zij - als resultaat van de gebruikte materialen - voor een groot deel bestaan uit (traan)vocht. Hierdoor ontstaat op natuurlijke wijze een optimale zuurstofdoorlaatbaarheid, belangrijk om het hoornvlies te kunnen laten beademen.

 

 

 

Welke verschillende soorten contactlenzen bestaan er?

Contactlenzen worden veelal ingedeeld naar het materiaal waaruit ze zijn gemaakt (vormvast of zacht). Daarnaast zijn nog andere opsplitsingen mogelijk:


  • Naar de aangeraden draagperiode: d.i. de tijd dat de lens ononderbroken op het oog blijft.

Dagelijks dragen (bijvoorbeeld tot 18 uur): deze lenzen worden enkel overdag gedragen met een maximum tot 18 uur. De lenzen worden elke dag uitgenomen, gereinigd en gedesinfecteerd na verwijdering, of weggegooid indien het om ééndagslenzen gaat.

Permanent dragen (dag en nacht): lenzen kunnen, in bepaalde gevallen, ook dag en nacht gedragen worden. Belangrijk is dat er voldoende zuurstofdoorstroming naar het oog is, zodat het oog ook 's nachts kan 'ademen'. Indien je in een dergelijk draagschema geïnteresseerd bent, raadpleeg dan je contactlensspecialist voor meer informatie. Hij zal je kunnen vertellen of deze lenzen voor jou geschikt zijn en gedurende hoeveel dagen je de lenzen permanent op het oog mag houden.

  • Naar het vervangschema

Snelvervanglenzen (na 1 maand, 1-2 weken, dagelijks vervangen).

Conventioneel dragen (lenzen die pas na 3 maanden, 6 maanden of een jaar vervangen worden).

 

 

Welke vloeistof gebruik ik het best om mijn zachte lenzen te onderhouden?

De alles-in-één vloeistoffen hebben de voorbije jaren een sterke opgang gekend. Deze producten zijn zeer makkelijk in gebruik en economisch in prijs. Wanneer u echter gevoelig bent voor bewaarmiddelen, dan bent u misschien beter af met een peroxidesysteem. Deze kunnen bogen op een lange periode waarin hun efficiëntie en gebruiksvriendelijkheid bewezen werd. Raadpleeg je contactlensspecialist. Hij zal je een gepast product aanbevelen. Vervang de onderdelen van je contactlensverzorgingssysteem niet door deze van een ander en verander nooit van onderhoudssysteem zonder medeweten van je specialist.

 

 

 

Wie kan glaucoom krijgen?

Glaucoom komt het meest voor bij mensen boven de veertig. Bovendien blijkt in sommige families deze ziekte erfelijk te zijn. Naar schatting een half miljoen mensen in België hebben in mindere of meerdere mate glaucoom; de verwachting is dat dit aantal verder zal blijven stijgen door de toenemende vergrijzing van de bevolking. Mensen die bijziend zijn of lijden aan diabetes hebben een grotere kans op deze oogziekte. Regelmatig oogonderzoek in combinatie met oogdrukmeting is uit oogpunt van preventieve oogzorg daarom van groot belang voor iedereen die de 35 jaar gepasseerd is.

 

 

 

Word ik blind als ik glaucoom heb?

Als in een vroeg stadium glaucoom wordt geconstateerd, kan dit ziekteproces door middel van medicijnen of oogdruppels worden afgeremd. Het gezichtsvermogen zal dan niet of nauwelijks verder achteruit gaan. Als glaucoom niet wordt behandeld, zal de gezichtshoek steeds kleiner worden totdat uiteindelijk recht vooruit kijken zelfs niet meer mogelijk is. Blindheid is dan het gevolg.

 

 

 

Worden de nachtlenzen terugbetaald?

Er zijn verschillende ziekenfondsen die terugbetaling voorzien. Dat kan echter lokaal afwijken (van regio tot regio). Er is meestal terugbetaling voor kinderen tot 18 jaar. U neemt best contact op met uw ziekenfonds.
Of op de ziekenfonds pagina op onze website !

Wordt mijn gezichtsvermogen weer normaal na behandeling voor glaucoom?

Beschadiging van het gezichtsvermogen ten gevolge van glaucoom is gewoonlijk permanent en niet te herstellen. Daarom is regelmatig preventief oogonderzoek van het grootste belang.

 

 

 

Zijn contactlenzen voor jou de juiste oplossing?

Om te weten of contactlenzen voor jou een goede oplossing zouden zijn, overloop je zorgvuldig de vragen op deze pagina. De antwoorden hierop zullen je een eerste indicatie geven. Raadpleeg in ieder geval een contactlensspecialist voor professioneel advies.

Zal je contactlenzen kunnen dragen? Een groot deel van de bevolking kan probleemloos lenzen dragen. De technologie is de afgelopen jaren sterk geëvolueerd en heeft veel meer mogelijk gemaakt. De nieuwe generatie lenzen is zeer oogvriendelijk.


Toch kunnen lenzen moeilijk te verdragen zijn indien:


  • je ogen door allergie geïrriteerd zijn
  • je in een stoffige, rokerige of droge omgeving werkt
  • je medicijnen neemt die een invloed hebben op je traanfilm
  • je hormonenspiegel verstoord is (bijvoorbeeld bij zwangerschap)
  • bij diabetes, schildklierdisfunctie

 

 

 

Zijn er bepaalde kenmerken die van belang zijn?

Voordat u besluit contactlenzen te gaan dragen, is het van belang te weten dat lenzen bepaalde specifieke kenmerken hebben die anders zijn dan bij een bril. Samengevat kunnen deze als volgt worden omschreven:

 

  • Lenzen bieden een uitstekend en ongehinderd zicht opzij.
  • Lenzen voorkomen optische afwijkingen die bij sommige bril­lenglazen kunnen voorkomen.
  • Lenzen beslaan niet en glijden niet van uw neus.
  • Lenzen passen uitstekend bij een actieve levensstijl.
  • Met lenzen behoudt u uw natuurlijke uitstraling.
  • Lenzen zijn niet aan mode onderhevig.
  • Lenzen behoeven meer dagelijks onderhoud en zorg dan een bril.
  • Sommige lenzen kennen een gewenningsperiode.

 

 

 

Zijn er nog meer zaken van belang om veilig auto te rijden?

In het kader van een goed zicht tijdens het rijden met de auto, beperken we ons hier tot zaken die met kijken te maken hebben. Uiteraard dienen de staat van uw auto en uw eigen lichamelijke conditie in orde te zijn. Daarom hierbij enige tips die kunnen bijdragen tot optimale kijkomstandigheden:

 

  • Vermijd dode hoeken door uw achteruitkijkspiegel en uw buitenspiegel(s) zodanig af te stellen dat u het achteropkomend verkeer tijdig en duidelijk kunt zien.

 

  • Hang geen voorwerpen aan uw achteruitkijkspiegel om te voorkomen dat uw zicht belemmerd of gestoord wordt.

 

  •  Zorg ervoor dat uw koplampen schoon en goed afgesteld staan om zeker te zijn van een maximale lichtopbrengst als het donker is.

 

  • Houdt zowel de binnenkant als de buitenkant van uw ruiten schoon voor een onbelemmerd zicht. Controleer regelmatig uw ruitenwissers op een goede en streeploze werking.

 

  • Voorkom hinderlijke schittering als gevolg van fel licht door een kwalitatief goede zonnebril te dragen.

 

 

 

Zijn mijn ogen ook geschikt voor nachtlenzen?

Wanneer u bijziend bent en u sterkte niet hoger is dan -4.50 D komt u in aanmerking! Maak zo snel mogelijk een afspraak met uw contactlensspecialist/opticien en laat u uitleggen hoe het DreamLens® systeem werkt. Wanneer u instapt in het systeem krijgt u een contract mee en worden vervolgafspraken gemaakt.